Zitto na Demokrasia

Zitto na Demokrasia

Posts Tagged ‘Ushirika wa RUMAKO

HIFADHI YA JAMII KWA SEKTA ISIYO RASMI[1]

with 2 comments

HIFADHI YA JAMII KWA SEKTA ISIYO RASMI[1]

Zitto Kabwe[2]

Hifadhi ya Jamii ni sera ya Maendeleo. Ni sera inayolenga kuendeleza Maisha ya Watu na kuhakikisha kuwa Watu wanaofaidika na sera hiyo kutotumbukia kwenye dimbwi la Umasikini. Ni kinga dhidi ya kuporomoka kwa kipato kutokana na kifo, ulemavu au Umri. Wanazuoni wanahusisha Hifadhi ya Jamii na tafsiri ya Maendeleo ambayo inajikita kwenye uwezo (capability) ambapo maendeleo yanahakikishwa hata kama mtu hana uwezo wa kufanya kazi. Kwenye mada iliyowalishwa kuhusu uzoefu wa Ghana tumeona namna sekta ya Hifadhi ya Jamii ya Nchi hiyo ilivyoasisiwa kwa kuanzia akiba ya lazima mwaka 1960 mpaka mfumo wa pensheni mwaka 2010 kupitia Shirika la Umma lililoundwa mwaka 1972 (Social Security and National Insurance Trust – SSNIT). Tanzania ilianza mfumo wa Akiba ya Wafanyakazi mwaka 1964 kama tulivyoelezwa katika historia ya Shirika la Hifadhi ya Jamii nchini (NSSF) na kuingia kwenye mfumo wa pensheni mwaka 2001. Nchini Ghana mfumo wa kujiwekea akiba kwa hiari (voluntary scheme) umewekwa kwenye sheria zao mbali mbali. Hata hivyo, wakati asilimia 86 ya nguvu kazi ya Ghana ipo katika sekta isiyo rasmi, ushiriki wa wananchi wa nchi hiyo katika Hifadhi ya Jamii ni mdogo kwa kiwango cha 1.23% ya wanachama wote wa mifuko ya Hifadhi ya Jamii nchini humo. Kwa kuwa mada ya uzoefu wa Ghana na changamoto zake imezungumzwa tayari, tutaona ni namna gani Tanzania inaweza kupanua wigo wa Hifadhi ya Jamii kwa kuhakikisha kuwa wananchi wengi Zaidi wanafikiwa.

Katika kipindi cha miongo miwili sasa maendeleo makubwa yamefanyika katika sekta ya Hifadhi ya Jamii nchin katika sera na sheria. Hifadhi ya Jamii imetoka mifuko ya Akiba mpaka mifuko ya Pensheni. Hata hivyo kama ilivyo kwa Ghana bado Hifadhi ya Jamii kwa Tanzania ni uwanja wa Wafanyakazi wa sekta rasmi, waajiriwa wa serikali, mashirika ya umma na makampuni binafsi. Watanzania wengi waliojiajiri na walio katika sekta isiyo rasmi hawamo katika mfumo wa Hifadhi ya Jamii. Takwimu mbalimbali zinaonyesha kuwa Watanzania wengi wapo kwenye sekta isiyo rasmi. Takribani asilimia 70 wapo kwenye ukulima mdogo mdogo (vibaku kwa lugha ya Rais Mstaafu Ali Hassan Mwinyi) na wengine asilimia 10 wamejiajiri kwenye shughuli mbalimbali kama biashara ndogondogo, madini, Sanaa, michezo na uchuuzi mwingine. Watanzania wenye ajira rasmi ni sehemu ndogo sana ya nguvu kazi ya Tanzania. Ni dhahiri kuwa Hifadhi ya Jamii Tanzania inawahusu watu kiduchu sana, takribani asilimia 6 tu ya nguvu kazi ya nchi na asilimia 3 tu ya Watanzania wote. Taarifa ya Hali ya Uchumi wa Taifa ya mwaka 2013 inaonyesha kuwa wanachama wa mifuko yote ya Hifadhi ya Jamii nchini ni takribani 1.1 milioni.

Hili ni janga la Taifa. Rundo kubwa la wananchi hawachangii katika kapu la pensheni hivi sasa, hii maana yake ni kwamba huu ni mzigo mkubwa sana na usiokwepeka kwa Taifa pindi idadi ya wazee itakavyoongezeka katika kipindi cha miaka michache ijayo. Tusifumbwe na muundo wetu wa idadi ya watu hivi sasa ambapo Zaidi ya nusu ya Watanzania wana umri chini ya miaka 18 na asilimia 72 wana umri chini ya miaka 30. Hili kundi la watoto linaweza kuwa gawio (demographic dividend) iwapo tutajipanga vizuri. Tusipojipanga hili ni bomu ambalo likilipuka tutatafutana. Ipo siku itafika ambapo hili kundi la watoto halitakuwa na uwezo wa kufanya kazi tena lakini itabidi livishwe na kulishwa. Viongozi wenye maono mapana ya nchi lazima wawe na matayarisho katika masuala kama haya ya nchi. Majawabu yapo nayo ni kuhakikisha kuwa Hifadhi ya Jamii inahusisha watu wengi Zaidi kwa kuandikisha watu katika sekta isiyo rasmi na hasa wakulima na wafugaji, wavuvi na wachimbaji madini, wafanya biashara ndogondogo na wengineo. Huko ndipo pa kuelekea kama kweli tunataka kuwa na Tanzaia imara, bora na yenye neema. Hata hivyo suala hili linahitaji utashi wa kisiasa na maamuzi.

Kuna watu wanaweza kudhani kuwa jambo hili ni ndoto za alinacha. Linawezekana sio tu kwa sekta isiyo rasmi bali kila mwananchi mwenye uwezo wa kufanya kazi ataona umuhimu wa Hifadhi ya Jamii. Hata kwa nchi kama Tanzania jambo hili linawezekana. Kuna mifano kadhaa ya nchi ambazo zimefanikiwa katika jambo hili na kupiga hatua kubwa. Nchi hizi ni kama vile Korea ya Kusini, Thailand na China. Nchi ya China imepata mafanikio makubwa sana kwa kufikisha hifadhi ya jamii kwa wakulima vijijini. Serikali za nchi hizo zimeshikiriana na Mifuko ya Hifadhi ya Jamii kuhakikisha raia wao wengi wanapata ulinzi wa kijamii ili kupambana na umasikini.

Mkutano na Wakulima wa Kahawa

Mkutano na Wakulima wa Kahawa

Hapa Tanzania tumejaribu katika Mkoa wa Kigoma, Jimbo la Kigoma Kaskazini ambapo wakulima 750 wa Kahawa kupitia chama cha Ushirika cha Msingi kinachoitwa RUMAKO walijiunga na NSSF mwaka 2013 mwezi Machi. Katika mkutano huu tulishuhudia Mwenyekiti wa Ushirika huo Mzee Yahaya Mahwisa akitoa ushuhuda mbele ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ndugu Jakaya Kikwete namna RUMAKO ilivyofaidika baada ya kujiunga na hifadhi ya jamii. Hivi sasa wakulima hawa wana bima ya afya kupitia mpango wa SHIB wa NSSF, wanapata mikopo ya riba nafuu ili kununua Kahawa kwa ajili ya kuuza kwenye mnada na mikopo ya kuboresha mashamba yao na kuongeza ubora wa kahawa na hivyo mapato yao. Kutokana na mafanikio makubwa ya ya RUMAKO vyama vingine 11 vya Ushirika vya Msingi vimejiunga na NSSF katika mkoa wa Kigoma. Vilevile tumeshuhudia Shirika la NSSF likiingia makubaliano ya kikazi na Tume ya Ushirika nchini ambapo Zaidi ya wakulima 400,000 wataandikishwa kwenye mifuko ya Hifadhi ya Jamii. Vile vile tumeshuhudia wachimbaji wadogo wadogo wa madini wakijiunga na Hifadhi ya Jamii. Hatua zote hizi zinatokana na ukweli kwamba RUMAKO imewafungua macho NSSF na sasa inapasa kufungua macho mifuko mingine yote nchini na Serikali ili kufanya mapinduzi makubwa sana katika sekta ya Hifadhi ya Jamii nchini Tanzania.

Sekta ya Kilimo na Sekta ya Madini ni mwanzo mzuri kwa sababu licha ya kwamba ni sekta zisizo rasmi lakini pia ni sekta zenye historia ya kuwa na vyama vya ushirika. Kwa kuwa itakuwa ni changamoto kubwa sana kuandikisha mwanachama mmoja mmoja kwani utawala wake utakuwa mgumu sana, kuandikisha kupitia vyama vya ushirika kutasaidia kuondoa changamoto hizo. Mifuko ya Hifadhi ya Jamii ikiwafikia wakulima ni kama imelifikia Taifa zima maana wao ndio wengi na kwa kweli wakiwa na taarifa za kutosha watafurahia mipango hii. Hata hivyo maeneo mengine kama michezo yanaweza kuwa rahisi kuandikisha kwa Serikali kuweka kanuni kwamba mikataba ya wachezaji na Timu zao ni lazima iwe na kipengele cha Hifadhi ya Jamii. Hii itaondoa kabisa tatizo kubwa la wachezaji wetu hasa wa soka kuishi maisha hohe hahe baada ya kustaafu. Upande wa Sanaa pia na hasa kwa wanamuziki jambo hili linaweza kutekelezwa. Muhimu ni ni kwa mifuko ya Hifadhi ya Jamii kufikisha ujumbe huu kwa wananchi na Serikali kuweka vivutio kwa watu kuweka akiba.

Msingi wa ukuaji wa uchumi wa nchi ni akiba. Uwekezaji wa ndani unahusiana kabisa na uwekaji akiba wa nchi, ndio nadharia za uchumi zinasema. Nchi haiwezi kutegemea tu uwekaji kutoka nje kwani uhuru wa nchi unakuwa hatarini. Nchi zilizoendelea zinaita mitaji kutoka nje kwa sababu tayari mitaji ya ndani imezidiwa. Sisi Tanzania mitaji ya ndani wala hatuna mipango nayo. Hivyo Serikali yeyote makini ni lazima ihamasishe wananchi wake kuweka akiba ili kutumia akiba hiyo kuongeza uzalishaji wa ndani na kuondoa umasikini. Hifadhi ya Jamii ni jawabu la kukuza utamaduni wa kuweka akiba na kutumia akiba hiyo kuwekeza katika sekta zinazokuza ajira na kuchochea uchumi kukua. Kwa wakulima, mifuko ya Hifadhi ya Jamii inaweza;

–  Kuandikisha kwenye Hifadhi ya Jamii wakulima ambapo watakuwa wamehamasishwa kujiunga kupitia vyama vya msingi vya ushirika. Vivo hivyo hili linawezekana kwa wafugaji na wavuvi. Wachimbaji wadogo wadogo wa madini na pia wafanyabiashara wadogo kupitia vyama vyao wanaweza kuandikishwa pia.

–   Michango kwenye mifuko ambapo wakulima watachangia kulingana na kipato chao kwa kuweka kiwango cha chini kabisa cha mfanyakazi. Kwa kuwa mapato ya wakulima ni ya msimu mifuko itaweka mfumo ambao wakulima watachangia baada ya mavuno yao mara moja. Hata hivyo, kivutio cha Serikali kinatakiwa ili mfumo huu kufikia watu wengi Zaidi. Kwa mfano kama kima cha chini ni shs 20,000 kwa mwezi, basi Serikali itachangia shilingi 10,000 na Mkulima tshs 10,000. Hili linawezekana pia kwa wafugaji, wavuvi na hata wafanyabiashara ndogo ndogo. Iwapo Serikali itaweka kivutio hiki, utamaduni wa kuweka akiba nchini utaongezeka sana na Taifa linaweza kutumia sehemu ya akiba hiyo kufanya uwekezaji katika maeneo yatakayokuza tija kwenye kilimo, kwa mfano uwekezaji kwenye viwanda vya mbolea, viwanda vya kuongeza thamani kwenye mazao na hata mikopo kwa wakulima yenye kuwaongezea kipato na hata kuboresha mashamba yao.

–    Mafao ya wakulima aghalabu hayawi sawa na mafao ya wafanyakazi. Baadhi ya mafao kama Bima ya Afya yatafaidisha wakulima na wafanyakazi. Kwa mfumo wa sasa iwapo Wakulima milioni moja tu watajiunga na Hifadhi ya Jamii, watanzania milioni sita watakuwa wamefadika na Bima ya Afya. Hayo ni mapinduzi makubwa. Taifa linataka nini Zaidi ya kuwa na watu wenye afya? Gharama ya Afya kwa wananchi inaongezeka sana na wananchi wengi wakiwa na Hifadhi ya Jamii tutakuwa tumeondoa mzigo huu kwao na hata kwa Serikali.

Wakulima na hata wafugaji wana changamoto zao. Kwa mfano ukame ukitokea wanashindwa kupata mavuno na hivyo kuingia kwenye dimbwi la umasini kwa sababu wanakosa ‘coverage’. Hasara za namna hii sasa zinaonekana kama ni agenda ya kimaendeleo (see World Bank- World Development Report- Risk and Opportunities, Managing Risk for Development, 2014). Ushahidi wa kisayansi unaonyesha kuwa wakulima na wafugaji wakiwa na uhakika wa kutoathiriwa na matendo kama ukame nk huwa wanafanya kazi kwa bidii na jamii kupata maendeleo endelevu. Hifadhi ya Jamii ina majawabu kwa masuala haya kwa kuwa na sera zifuatazo:

Bima ya Ukame/Mvua ambapo wakulima wataweza kufidiwa iwapo kukitokea ukame uatakaoharibu mazao yao au mvua kubwa yenye madhara kama hayo. Sehemu ya mchango wa mwanachama kwenye mfuko wa Hifadhi ya Jamii inaweza kuwekwa pembeni kununulia bima hiyo. Mfuko wa Hifadhi ya Jamii unaweza kuingia makubaliano na makampuni ya Bima kufanya kazi hii. Tunaweza kujifunza Zaidi eneo hili kutoka nchi za Ghana na India ambazo zimeanza skimu za namna hii.

Mfuko wa Bei ambapo wakulima wanaathirika sana na kupanda na kushuka kwa bei za mazao yao. Hivyo fao hili linaweza kuwekwa katika moja ya mafao ambayo wakulima watapata kwa kujiunga na mifuko ya Hifadhi ya Jamii. Katika mfumo wa namna hii wakulima watalima Zaidi kwani wana uhakika kuwa hata bei zikishuka sana kwenye soko la dunia angalau gharama zao za uzalishaji zitarudi kwa kupitia fao hili. Serikali kupitia Wizara ya Kilimo imetangaza kuanzisha ‘Stabilization fund’ kuchukua nafasi ya mbolea ya ruzuku baada ya mfumo huo kugubikwa na ufisadi wa kutisha ambapo katika ruzuku za tshs 584 bilioni zilizotolewa kati ya mwaka 2008/2009 na 2012/2013 ni asilimia 40 tu ndio iliwafikia walengwa na asilimia 60 ililiwa na wajanja wachache haswa mawakala wa mbolea na viongozi wa vijiji. Badala ya Serikali kuweka fedha huko ni vema ikubaliane kuchangia katika michango ya wakulima watakaojiunga na mifuko ya Hifadhi ya Jamii na kauchia mifuko kuwa na ‘Fao la Bei’. Ninashauri Wananchi wote kukataa Fedha za umma kupelekwa kwenye miradi ya majaribio ambayo inatufanya kuongeza Deni la Taifa na badala yake tuisukume serikali kuchangia katika Michango ya wakulima (matching) na hivyo kuongeza uwekezaji wa akiba nchini. Mifuko ya Hifadhi ya jamii itasimamia vizuri zaidi ‘price stabilization fund’ kama ‘Fao la Bei’ kuliko Serikali kwa kufanya uwekezaji makini wenye kulipa (good returns) tena kwenye kuboresha miundombinu ya kilimo, uongezaji wa thamani wa mazao yetu na uboreshwaji wa masoko.

Hifadhi ya Jamii kwa sekta isiyo rasmi, na hapa nimeonyesha kwa wakulima, inawezekana. Hifadhi ya Jamii ni suala la kimaendeleo na ni moja ya dawa ya kuondokana na umasikini ambayo hatukuwa tumeitilia maanani. Jambo bora Zaidi kuliko yote ni kuwa suala hili hatuletewi na wazungu bali ni mawazo yetu wenyewe ya kuhakikisha watu wetu wanakuwa na maendeleo na umasikini unaondoshwa. Hifadhi ya Jamii ni kidonge dhidi ya ufukara na ufukarishwaji. Wito kwangu kwa mifuko yote ya Hifadhi ya Jamii ni kuweka skimu za kuwafikia watu walio kwenye sekta isiyo rasmi na kuweka mafao yanayoendana na hali halisi zao. Wito wangu kwa Serikali ni kuweka vivutio kwa wananchi ili waweze kuweka akiba. Mpango wa kuanzisha ‘price stabilization fund’ uliotangazwa na Serikali hivi majuzi Bungeni wakati wa Bajeti ya Wizara ya Kilimo ubadilishwe na kuwa ‘matching’ ya Serikali kwa wakulima wanaoweka akiba katika mifuko ya hifadhi ya jamii.

Nimalizie mada yangu hii kwa kurudia mapendekezo ya Kamati ya Bunge ya PAC kwa takribani miaka 3 sasa ( kabla yake POAC), kwamba hakuna haja ya kuwa na mifuko lukuki nchini. Mifuko iunganishwe na kuwa Mfuko 1 utakaohusika na watumishi wa Serikali, Mfuko 1 utakaohusika na wafanyakazi wa sekta binafsi na kwa kuwa tumeanza skimu za sekta isiyo rasmi basi zikikomaa kuwe na mfuko 1 utakaohusika na sekta isiyo rasmi. Tunaweza kwa mfano kuunganisha NSSF na PPF kuwa mfuko mmoja kwa sekta binafsi, LAPF na PSPF kuwa mfuko wa sekta ya umma na GEPF kujikita kwenye sekta isiyo rasmi.

Vile vile nadhani ni vema badala ya mifuko kuendesha Bima zao za Afya basi zikasimu uendeshaji huo kwa Mfuko wa Bima ya Afya kwa kuchangia kile kiasi ambacho wataalamu wa actuarials wanaonesha kinapaswa kutumika kwa gharama za afya. Hii itaondoa tatizo lililopo la wanachama kuchangia mara mbili kwa gharama za Afya.

Asanteni kunisikiliza

[1] Mada iliyowasilishwa katika Mkutano Mkuu wa Shirika la Hifadhi ya Jamii Tanzania (NSSF) jijini Arusha 13 -15 Mei 2014.

[2] Mwenyekiti wa Kamati ya Bunge ya Hesabu za Serikali na Mbunge wa Kigoma Kaskazini

 

Written by zittokabwe

May 15, 2014 at 11:23 AM

MKULIMA hana Pensheni? RUMAKO, Kigoma wamekataa

with 3 comments

MKULIMA hana Pensheni? RUMAKO, Kigoma wamekataa

Mkutano na uongozi wa chama cha RUMAKO

Mkutano na uongozi wa chama cha RUMAKO

Jumapili ilio pita, tarehe 25 Agosti 2013, nilikutana na wanachama wa Chama cha Ushirika cha Rumako, chama cha msingi cha Ushirika kinachojumuisha wakulima wa Kahawa wa Vijiji vya Matyazo na Mkabogo katika Halmashauri ya Wilaya Kigoma na Rusaba katika Halmashauri ya Wilaya Buhigwe. RUMAKO ni sehemu ya Ushirika wa Kanyovu ambao wanachama wake ni vyama vya Ushirika vya msingi katika Mkoa wa Kigoma. Huu ulikuwa ni Mkutano Mkuu wa RUMAKO kujadili kuhusu maswala ya hifadhi ya jamii, afya, pembejeo na maendeleo yao kiuchumi.

Mapema mwaka huu nilizungumza na wanachama wa RUMAKO ambao walinipa malalamiko yao kuhusiana na mfumo mzima wa ulimaji na uuzaji kahawa katika jimboni Kigoma Kaskazini. Wakulima hawa walikua na changamoto nyingi za kiuchumi.

Kwanza hali ya maisha ya mkulima ni ya ufukara mno, na kwa hapa Tanzania tunaweza kusema ni kundi la wasio nacho kiuhalisia ingawa kuna baadhi yao kipato chao kinaweza kuwaweka kama watu wenye kipato cha kati kwa tafsiri za Benki ya Dunia. Mfumo wa Ukulima Kahawa unawaacha wakulima wakiwa katika mzunguko wa umasikini (vicious cycle of poverty) kwani hutumia fedha nyingi kuandaa shamba na kununua pembejeo na kwa kuwa hawana fedha hukopa na baada ya kuuza mazao takribani fedha yote hulipia mikopo yao. Zinazo baki ndio za matumizi ya kawaida. Wanapofika miaka ya kustaafu, wakulima hawa hawana hifadhi yoyote sababu asilimia 100 ya kipato hiki hutumika kwa matumizi yao ya nyumbani, matumizi ya afya, ununuzi wa pembejeo, ununuzi  wa mbolea nk. Ule msemo wa ‘Mkulima hana pensheni’ unadhihirishwa na mfumo huu nilioueleza.

Upande wa afya napo hali ya wananchi hawa wa Ushirika wa RUMAKO ni mbaya sana. Magonjwa mengi yanawakabili wakati hawana bima yoyote. Tafiti mbali mbali zimeoneya uhusiano mkubwa kati ya Afya na Tija , pia kati ya Afya bora na muda wa kuishi. Vile vile ule msemo wa ‘mkulima hana Bima’ nao unadhihirishwa na hali hii ambapo Mkulima inabidi awe ana akiba ya kutosha kuweza kumudu matibabu, vinginevyo hupoteza maisha. Hivyo kwa kuwa Wananchi hawa hawana Bima ya Afya, Tija yao inakuwa chini na hatimaye maisha yao yanakuwa dhaifu.

Suala la Pembejeo ni nimewahi kuzungumzia mara nyingi ndani na nje ya Bunge. Pembejeo zinazo tolewa na wizara ya Kilimo kupitia mfumo wa ‘ruzuku ya pembejeo’ zinamfikia mkulima wa RUMAKO na wakulima wengine nchini kwa kuchelewa sana kiasi kwamba hazina kabisa kazi wakati zinapo fika. Pia wananchi wamejikuta mara kwa mara waki saini fomu za kupokea pembejeo bila kuzipokea. Niliwahi kuambiwa kijijini Bitale kuwa mawakala wa pembejeo za ruzuku hulipa wananchi shilingi 2000 ili kununua ‘vocha; zenye thamani ya shilingi 37,000. Pale Matyazo niliambiwa kuwa walisainishwa kupokea mbegu za Mahindi za ruzuku na hazikufika! Jitihada za RUMAKO kuwa wakala wa kugawa pembejeo hazikufanikiwa na badala yake pembejeo huuzwa katika maduka ya watu binafsi. Kuna mtandao mkubwa sana wa kifisadi wa utoroshaji pembejeo nchini. Kwa upande wa Kigoma Kaskazini pembejeo hizo zimeonekana zikivushwa mpaka wa Tanzania na Burundi. Bungeni mara kadhaa nimeomba kufutwa kwa mfumo huu wa kifisadi lakini wenye ‘vested interests’ hawataki kabisa licha ya wao wenyewe kujua kuwa mbolea ya ruzuku ni wizi. Kila mwaka katika muda wa miaka saba iliyopita Serikali inagawa fedha za ruzuku ya mbolea wastani wa shilingi sitini bilioni. Asilimia hamsini ya Fedha hizi huibwa na wajanja kuanzia Wizarani mpaka vijijini. Huko Iringa marehemu walionekana kwenye orodha ya watu waliopewa mbolea ya ruzuku.

Ule msemo wa ‘benki sio rafiki wa masikini’ unadhihirishwa na wakulima hawa. Kwa miaka 10 wamekuwa wakipata mkopo wa kununua Kahawa kutoka katika Moja ya Mabenki hapa nchini. Riba imekuwa ya wastani wa asilimia 15 – 18. Wakulima hawa hukopa mwezi Septemba na hurudisha mkopo mwezi Januari baada ya kuuza Kahawa yao mnadani Moshi. Katika hali ya kushangaza sana Benki hiyo ilikuwa inawatoza riba ya mwaka mzima hata kama mkopo wamekaa nao kwa miezi minne tu! Hii ndio ‘vicious cycle of poverty’ haswa. Mkulima anabaki pale pale mwaka hadi mwaka. Akiumia kazini hana fao la ajali wala fao la matibabu. Akizeeka hana pensheni. Mfumo wetu wa fedha unamfanya mkulima aendelee kuwa hohe hohe. RUMAKO imeamua kujikomboa.

RUMAKO kupitia mkutano wake mkuu iliamua kuwaita watu wa NSSF ili wawaeleze kama Mkulima anaweza kuwa mwanachama. Waliniomba kuwafikishia ujumbe wao kwa Shirika hilo. Ni ndoto yangu ya miaka mingi sana kuona mtanzania wa kawaida anakuwa na hifadhi ya jamii. Watanzania wanao jiunga NSSF hadi sasa ni waajiriwa wa serikali au wa makampuni binafsi, na sio wakulima. NSSF ilitaka mazungumzo ya moja kwa moja na bodi ya RUMAKO kuhusu hifadhi ya jamii na faida zake zote, huku wanachama wa RUMAKO wakiwaelewesha pia wawakilishi wa NSSF kuhusu mfumo wa ulimaji kawaha. Wanachama wa RUMAKO waliamua kwa kauli moja kujiunga na NSSF na wakalipia michango kwa miezi sita kwa walikuwa kwenye mfumo wa mavuno. Hata hivyo ni wanachama 700 tu wa RUMAKO waliojiunga mpaka ninapoandika makala hii.

Ukombozi wa Mkulima

Mkutano na Wakulima wa Kahawa

Mkutano na Wakulima wa Kahawa

Huu ni msimu wa Kununua Kahawa. RUMAKO wameachana na ile Benki iliyokuwa inawatoza riba ya asilimia 15-18 kwa mwaka wakati wao wanakaa na mkopo chini ya nusu mwaka. NSSF inawatoza riba kulingana na muda ambao wakulima hukaa na mkopo. RUMAKO ina rekodi isio tia shaka kuwa huuza kahawa yao na kulipa mkopo ndani ya miezi 3-4. Kwa uamuzi huu tu RUMAKO itaokoa zaidi ya shilingi milioni mia tatu kwa mwaka. Fedha hii inayookolewa kutokana na riba peke yake inaweza kulipia michango ya wakulima hawa kwa NSSF kwa mwaka mzima na wakulima kuwa na Bima ya Afya na mafao mengine ambayo NSSF hutoa. Mkopo huu utahusu mambo matatu ambayo ni Mkopo wa malipo ya awali kwa wakulima kwa kahawa iliyokusanywa ili kuuzwa, mkopo wa pembejeo na hivyo kuondokana kabisa na utegemezi wa pembejeo za ruzuku ambazo hazifiki kwa wakati, Mkopo wa kuandaa mashamba ili kuongeza uzalishaji (tija kwa ekari).

Kujiunga huku kwa wakulima wa RUMAKO katika NSSF kuna matokeo gani kwao wenyewe na kwa jamii zao? Faida kubwa ni kuAa wanachama hawa sasa wamepata bima ya afya. Bima hii ni kuhusu matibabu ya magonjwa yao wote pamoja na familia zao, ikiwemo fao la ajali kazini na fao la kujifungua kwa kina mama wajawazito. Uamuzi huu pekee umehakikisha Hifadhi ya Jamii kwa wakulima 700 na wategemezi wao 5 (Baba, Mama na Watoto 4). Wakulima wa Ushirika wa RUMAKO sasa wana uhakika na maisha yao ya uzeeni maana wanajiwekea akiba ambayo ina faida kubwa sana. Ule msemo wa ‘Mkulima hana Pensheni’ unaanza kufutwa na wakulima hawa wa vijiji vya Matyazo, Mkabogo na Rusaba. Kufikisha hifadhi ya Jamii kwa mkulima ni mapinduzi tosha ambayo wengi hawaamini kama inatokea.

Ni faida gani kwa mfuko wa hifadhi ya jamii NSSF? Licha ya kusuasua kuingia katika sekta inayoitwa isiyo rasmi, mifuko ya Hifadhi ya Jamii imethibitishiwa kuwa wanaweza kufikisha huduma zao kwa watu masikini. NSSF sasa imepata wanachama 700 kwa mkupuo katika kipindi cha chini ya mwaka mmoja. Wanachama hawa wamelipa michango yao sio tu kwa wakati bali wamelipa kwa miezi sita mbele kwani kipato chao kinatokana na  msimu kwa hiyo wana uhakika wa kulipa. Kwa kuwa wakulima hawa wanalipa sawa na michango ya watu wa kima cha chini cha mshahara, viwanda vingapi hapa tayari kwa ujumla wa wanachama hawa? Tayari mkoani Kigoma, hasa Halmashauri ya Wilaya Kigoma na Uvinza wameanza mkakati wa kupanua suala hili mpaka kwa wakulima wa Michikichi na Tumbaku. Kuna mkakati wa kufikia wakulima 100,000 katika kipindi cha miaka mitano. Hii itakuwa sawa asilimia 10 ya wanachama wa mifuko ya hifadhi ya Jamii waliopo nchini hivi sasa. Mapinduzi yanatokea magharibi mwa Tanzania. Mifuko ya Hifadhi ya Jamii ifungue macho. Wakulima wanakopesheka. Wakulima wanaweza kuwa na pensheni. Inatokea Matyazo.

Itokee Tandahimba pia!

Written by zittokabwe

August 28, 2013 at 12:12 PM