Zitto na Demokrasia

Zitto na Demokrasia

Archive for the ‘POAC’ Category

Kufutwa kwa #POAC: #AnnaMakinda adhibitiwe au tusahau Uwajibikaji nchini

with 33 comments

Katika mkutano wa Kumi wa Bunge la Kumi la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Spika wa Bunge ndugu Anna Makinda alitangaza mabadiliko kadhaa ya muundo wa Bunge katika Kamati mbalimbali za Bunge. Moja ya maamuzi ya Spika yalikuwa ni kufutwa kwa Kamati ya Bunge ya Hesabu za Mashirika ya Umma ambayo inajulikana kifupi kama POAC. Maamuzi haya yameleta sintofahamu kwa wananchi wengi na wafuatiliaji wa masuala ya Bunge na Uwajibikaji katika nchi yetu. Ni muhimu tufahamu uundwaji wa POAC ulitokana na misingi gani na kwamba Uamuzi wa Spika unarudisha nyuma maendeleo makubwa ya kujenga Bunge imara na lenye meno. Maamuzi ya Spika ni kinyume cha kanuni za Bunge, sheria ya Ukaguzi na Katiba ya nchi. Maamuzi ya Spika yanavuruga Bunge,ni ya hovyo na yanapaswa kupingwa na kila mdau wa Uwajibikaji nchini.

Baada ya Tanzania kuingia kwenye zoezi la Ubinafsishaji, mashirika mengi ya Umma yaliuzwa na mengine kufa kabisa. Wakati huo kulikuwa na chombo kinaitwa SCOPO (Standing Committee on Parastatal Organisations) kwa madhumuni ya kusimamia uendeshaji wa Mashirika ya Umma. Bunge lilikuwa na Kamati ya Bunge ya Mashirika ya Umma na kamati hiyo ilifutwa mwaka 1997 kufuatia hatua za ubanifsishaji na ukweli kwamba Mashirika ya Umma hayatakuwapo na hivyo hapakuwa na haja ya kuwapo kwa kamati hiyo. Mwenyekiti wa mwisho wa Kamati hiyo alikuwa ni Mzee William Shelukindo wakati huo akiwa Mbunge wa Jimbo la Bumbuli wilayani Lushoto mkoani Tanga.

Mwaka 2007, Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali alifanya mkutano wa Uwajibikaji na kueleza Taifa kuwa kimsingi Mashirika ya Umma bado yapo na mahesabu yao, kwa kuwa hayaangaliwi, ni mabaya sana nafedha za umma zinapotea. Pia alieleza kuwa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ibara ya 143(5) inamtaka Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali kutoa taarifa za Ukaguzi za Mashirika ya Umma (Public Authorities and Other Bodies). Hivyo aliomba Bunge liunde Kamati ya Bunge ya Mashirika ya Umma ili liweze kupokea, kujadili na kutoa maelekezo kuhusu mahesabu ya Mashirika ya Umma na kusimamia ufanisi wa Mashirika ya Umma. Vile vile alishauri Kamati hiyo isimamie sera ya  Ubinafsishaji wa Mashirika ya Umma. Spika wa Bunge wa wakati huo, kupitia Kamati aliyoiunda chini ya Job Ndugai (wajumbe wengine walikuwa dkt Willibrod Slaa, Beatrice Shelukindo, Hamad Rashid Mohammed na Nimrod Mkono) wakaunda Kamati ya Bunge ya Mashirika ya Umma kwa mujibu wa Kanuni za Bunge za Mwaka 2007. Kamati ya POAC iliundwa rasmi mwaka 2008 mwezi Februari. Nilipewa dhamana ya kuwa Mwenyekiti wa kwanza wa Kamati hii. Sababu za kuanzishwa kwa kamati ya POAC bado zipo na kimsingi sababu hizo ni za maana sana sasa kuliko ilivyokuwa kabla.

Majukumu ya POAC yaliainishwa na sehemu ya tatu ya nyongeza ya nane ya Kanuni za Bunge toleo la mwaka 2007, kanuni ya 115 (13)(a-e). Majukumu hayo ni pamoja na kushughulikia mahesabu yaliyokaguliwa ya Mashirika ya Umma, kuainisha maeneo sugu ya matumizi mabaya ya fedha za Umma, kutathmini ufanisi wa Mashirika ya Umma na kufuatilia utekelezwaji wa sera ya ubinafsishaji wa mashirika ya Umma. Kuanzia mwaka 2008 Mdhibiti na Mkaguzi na Mdhibiti wa Hesabu za Serikali amekuwa akitoa taarifa za mahesabu ya mashirika kama Katiba ya nchi inavyomtaka na sheria ya ukaguzi ya mwaka 2008. Sheria hii imeitaja kamati ya POAC kama moja ya kamati zenye majukumu ya kuwasilisha Bungeni taarifa ya mwaka ya mahesabu ya Mashirika ya Umma.

Katika kipindi cha miaka mitano POAC imekuwa ikitekeleza majukumu yake kwa umahiri na kwa kweli kwa uwazi sana kuliko kamati nyingine zote za Bunge. Taarifa ya mwisho ya POAC katika Bunge iliyowasilishwa katika mkutano wa saba wa Bunge, mwezi Aprili mwaka 2012 ulipelekea kutolewa kwa hoja ya kutokuwa na imani na Waziri Mkuu ambayo ilisababisha mabadiliko makubwa ya Baraza la Mawaziri. Hatua hii ilikuwa ni hatua muhimu sana katika kuweka mizizi ya utamaduni wa uwajibikaji nchini kwetu. Wakati Kamati inajiandaa na Taarifa yake ya Mwaka 2012 kwenye Mkutano wa Kumi na Moja, Spika ameivunja. Ikumbukwe maagizo ya mwisho ya Kamati ya POAC yalikuwa ni kuzuia mifuko ya hifadhi ya jamii kutoa mikopo kwa Serikali bila ya kuwapo kwa mikataba. Hivi sasa Serikali imekopa zaidi ya shilingi 1.2 trilioni kutoka mifuko ya Hifadhi ya Jamii kwa ajili ya miradi mbalimbali, mikopo hiyo ya fedha za wafanyakazi haina mikataba yeyote na POAC iliona hatari ya fedha za wafanyakazi kupotea na kuleta madhara makubwa kwa wastaafu nchini.

Katika maelezo yake Spika amesema nchi nyingine duniani hazina kamati kama ya POAC. Nadhani waliomshauri Spika waliamua kumdanganya na yeye akadanganyika. Nchi zote za Afrika Mashariki zina Kamati ya kusimamia Mashirika ya Umma. Kenya inaitwa Public Investments Committee, Uganda inaitwa State Corporations Committee na hata nchi nyingine kama India ambazo zinafuata utamaduni wa kibunge kama wetu wanayo na wanaita Public undertakings Committee. Nchini Afrika Kusini sio tu kuna Kamati ya Mashirika ya Umma bali pia kuna Wizara inayosimamia Mashirika ya Umma (Ministry of Public Entreprises). Kimsingi Kamati ya POAC ilipaswa kuongezewa nguvu zaidi ili kufikia uwezekaji wa Serikali kwenye makampuni binafsi badala ya kuifuta. Uwezekaji wa Serikali kwenye makampuni kama BP, AirTel, Kilombero Sugar, SonGas nk hauna uangalizi wowote.

Uamuzi wa Spika wa Bunge kuifuta Kamati ya POAC ni uamuzi unaorudisha nyuma juhudi za nchi kujenga asasi za uwajibikaji, ni kinyume cha sheria ya ukaguzi wa umma inayotaja Kamati tatu za Bunge za kusimamia fedha za Umma na ni kinyume cha Katiba ya nchi. Spika wa Bunge anasema kazi za Kamati ya POAC zitafanywa na Kamati ya PAC; Tanzania ina jumla ya Mashirika ya Umma 258 yenye thamani ya shilingi trilioni 10.2 mpaka mwezi Juni mwaka 2012, hata kamati ya POAC ilikuwa haiwezi kushughulikia Mashirika yote ya Umma katika mwaka mmoja, PAC itawezaje kusimamia Wizara za Serikali, Mikoa na wakala za Serikali na wakati huo huo Mashirika ya Umma 258? Kwa vyovyote vile Taifa linarudi miaka ya kabla ya 2008 ambapo Mashirika ya Umma yalikuwa kichaka cha kuiba fedha za Umma. Hivi karibuni Kamati ya POAC iligundua mtindo wa Wizara za Serikali kupeleka fedha Serikali kwenye Mashirika na kutumia kifisadi ili kukwepa ukaguzi kwenye Wizara (Wizara ya Utalii ilipeleka zaidi ya shilingi 600 milioni Bodi ya Utalii mwaka 2010/2011). Ikumbukwe pia wizi wa EPA, MEREMETA na hata uuzaji holela wa baadhi ya mali za Serikali kupitia ubinafsishaji ulifanyika nyakati ambazo Bunge halina kamati inayosimamia Mashirika ya Umma.

Kwa vyovyote vile Spika wa Bunge amedhihirisha namna ambavyo anafanya maamuzi bila kuzingatia maslahi ya nchi wala kuzingatia historia ya uwajibikaji katika nchi. Namna mijadala ya Bunge inavyoendeshwa, namna anavyobeba ajenda za Serikali katika kujenga Bunge kibogoyo na namna anavyofanya maamuzi kwa kukurupuka, inahitaji hatua za kuokoa misingi ya uwajibikaji wa nchi. Ni lazima Spika wa Bunge adhibitiwe kwa kuondolewa katika nafasi hiyo haraka iwezekanavyo. Spika lazima ajue kwamba Mamlaka yapo kwa wananchi na yeye ni msimamizi tu wa vikao vya Baraza la wananchi liitwalo Bunge. Anna Makinda lazima adhibitiwe, vinginevyo nchi yetu itaumia.

Written by zittokabwe

February 10, 2013 at 11:24 AM

Press Release: Mkulo apishe uchunguzi

with 4 comments

 TAARIFA KWA VYOMBO VYA HABARI

Waziri wa Fedha ndugu Mustafa Mkulo akae pembeni kupisha uchunguzi dhidi yake kuhusu Shirika la CHC.

Katika Mkutano wa Nne wa Bunge la Kumi kulitokea malumbano makali kati ya  Serikali na Wabunge wajumbe wa Kamati ya Hesabu za Mashirika ya Umma kuhusu kuongezwa muda wa Shirika la CHC. Wakati Waziri wa Fedha alileta Azimio la kulivunja Shirika hili lenye taarifa nyingi na nyeti kuhusu zoezi la Ubinafsishaji, Kamati ya Bunge ya POAC kutokana na uzoefu wake wa kukagua mahesabu ya Mashirika ya Umma na kufuatilia zoezi la Ubinafsishaji wa Mashirika ya Umma, ilipinga hatua hii na kulitaka Bunge kukataa Azimio la Serikali na kulifanyia marekebisho makubwa. Hatimaye Bunge liliridhia kufanya mabadiliko makubwa katika Azimio la CHC, kwa kuamuru Shirika lipewe uhai wa miaka 3 na kuagiza uchunguzi wa namna bora ya kuendesha shughuli za Shirika la Consolidated Holdings. Mapendekezo ya Kamati ya POAC ni kulifanya Shirika hili kuwa la kudumu na kulipa jukumu la kumiliki na kusimamia uwekezaji wa Serikali kwenye kampuni binafsi (National Investment Agency) kama ilivyo Shirika la Tamasek ya Singapore na Shirika la Khazana ya Malaysia. Kwa sasa Uwekezaji wa Serikali katika Kampuni binafsi unasimamiwa na Hazina na usimamizi wake ni mbovu na hauleti tija kwa Taifa.

Kitendo cha kushindwa kwa hoja Bungeni kiliifedhesha Serikali na hivyo kwa kupitia Wizara ya Fedha kuamua kulihujumu Shirika kwa kumsimamisha Mkurugenzi wake Mkuu kwa makosa ya kimajungumajungu na kwa kuzusha kwamba CHC iliwahonga wabunge ili kuitetea.  Waziri wa Fedha ndugu Mustafa Mkulo alilitaarifu Bunge kuwa Bodi ya CHC imeomba ukaguzi maalumu kuhusu tuhuma za ubadhirifu ndani ya Shirika hilo. Niliitaka Serikali ichunguze pia tuhuma kwamba Kamati ya POAC ilihongwa na kuahidi kuahidi kujiuzulu nyadhifa zangu zote ikithibitika.

Katika Uchunguzi wake Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Heabu za Serikali kwa kupitia Kampuni ya Ernest and Young walitaka kufanya mahojiano na Waziri wa Fedha juu ya tuhuma mbalimbali zinazomkabili ndani ya CHC. Waziri Mkulo alikataa kuhojiwa na wakaguzi na badala yake akaandika barua (kumb TYC/B/70/2/03 ya Oktoba 8, 2011) yenye kujibu tuhuma moja, tena kwa juu juu, kuhusu yeye kuliamuru Shirika kuuza kiwanja cha Shirika bila kufuata taratibu za sheria. Wakati Waziri anakanusha kuliagiza Shirika kuuza kiwanja kwa mtu aliyemtaka yeye, mimi nina ushahidi tosha wa Nyaraka kutoka Hazina, kwa mfano barua TYC/A/290/13/4 ya Machi 9, 2011 ambayo inawagiza CHC kutekeleza agizo la Waziri la Fedha kuhusu kiwanja na. 10 barabara ya Nyerere. Vilevile, nina ushahidi wa mkutano uliofanyika huko Morogoro Hotel kati ya Waziri wa Fedha na Mwenyekiti wa Bodi ya CHC kuhusu jambo hilo.

Siku mbili baada ya kumjibu CAG, Waziri wa Fedha ndugu Mustafa Mkulo aliamua kutengua uamuzi wake wa kuongeza muda wa Bodi ya Shirika la CHC mpaka mwezi Disemba 2011 na hivyo kuivunja. Uamuzi huu wa Waziri una lengo la kuficha ukweli kwani CHC bila Bodi ya Wakurugenzi inaendeshwa na Hazina na hivyo taarifa ya ukaguzi itabidi ipelekwe Hazina ambayo Waziri wake ni mtuhumiwa.

Uchunguzi wa kina

Ninapendekeza uchunguzi wa kina ufanyike kwa kutumia vyombo vya dola na hasa TAKUKURU kuhusu tuhuma hizi dhidi ya Waziri wa Fedha na alazimishwe  kisheria kujibu maswali ya wakaguzi (Auditors) kuhusu tuhuma dhidi yake.

Wakati uchunguzi unaendelea ndugu Mustafa Mkulo asimamishwe kazi ya Uwaziri wa Fedha hadi hapo uchunguzi utakapokamilika. Kitendo chake cha kuiamuru Bodi kumsimamisha kazi aliyekuwa Mkurugenzi Mkuu kwa tuhuma za kutunga na majungu na baadaye kuvunja Bodi ya CHC wakati inasubiri taarifa ya uchunguzi kutoka kwa CAG ni kuingilia uchunguzi na pia ni matumizi mabaya ya Ofisi ya Umma ili kulinda maslahi binafsi. Ni dhahiri akiendelea kuwa Waziri wa Fedha ataharibu uchunguzi.

Vilevile, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ndugu Jakaya Kikwete aangalie kama anaitendea haki nchi na Uchumi wa nchi kwa kuwa na Waziri wa Fedha ambaye anasema uwongo Bungeni bila kuogopa na mwenye kutumia Ofisi yake vibaya kwa kuchukua maamuzi yanayoingilia uchunguzi unaomhusu ili kujilinda.

Taarifa ya Uchunguzi ikabidhiwe kwa Spika

Kutokana na ukweli kwamba suala la CHC lilianzia Bungeni na hata Waziri mwenyewe kukiri kuwa taarifa ya uchunguzi inapaswa kuwekwa wazi. Kutokana na matokeo ya sasa ambapo Waziri wa Fedha mwenyewe ana tuhuma za kujibu na kwamba hivi sasa hakuna Bodi ya Wakurugenzi ya Shirika na hata itakayoundwa itateuliwa na Waziri mtuhumiwa ninashauri kuwa taarifa ya uchunguzi wa Shirika la CHC sasa ipelekwe kwa Spika wa Bunge kwa hatua zaidi.

Kabwe Zuberi Zitto, Mb

Waziri Kivuli wa Fedha na Uchumi

Dar es Salaam, 13 Oktoba, 2011.

Public Enterprises in Tanzania: Challenges and Prospects: Comments by Zitto Kabwe, CEOs Roundtable Dinner, 11th October 2011

with one comment

Last night I had the privilege of engaging Tanzanian CEOs in their monthly CEOs roundtable dinner.

The CEOrt is a policy dialogue forum that brings together CEOs and Executive chairmen of leading companies in Tanzania and whose objective is to find innovative private sector type solutions to the many economic and social challenges facing our country.

Their Chairman Ali Mufuruki asked me as the Chairman of the Parliamentary Committee tasked with the oversight of public corporations to share my thoughts on public finance management in Tanzania.

Attached below is the speech I gave.

View this document on Scribd

 

Written by zittokabwe

October 12, 2011 at 10:33 AM

TAARIFA KWA VYOMBO VYA HABARI 9/08/2011 BUNGE KUCHUNGUZA UFISADI UDA

with 2 comments

Written by zittokabwe

August 9, 2011 at 12:35 PM

Video-Ripoti ya POAC 2010 Bungeni

leave a comment »

Written by zittokabwe

April 8, 2011 at 8:20 AM

How we lost USD 308m as Tax Revenue from sale of Zain Africa assets in Tanzania to Bharti Airtel

leave a comment »

Tanzania Revenue Authority(TRA) informed the POAC that Tanzania lost USD 308m as Tax revenue from sale of Zain Africa assets in Tanzania to Bharti Airtel.

How we lost the Revenue:

*TRA argues that we lost revenue because assets in Tanzania were not sold since its owner did not change. These are tax planning measures ‘complex registration mechanisms’  were used.

*There is a ghost company called Celtel BV which owns Celtel Tanzania and itself owned by Celtel Africa. Celtel Africa was sold to Zain and then to Bharti Airtel but Celtel BV conituned to own Zain Tanzania and even now Airtel Tanzania. So they avoided tax and will continue doing so unless we change our laws to curb tax avoidance measures.

*We(POAC) have directed Hazina to bring an investigation report on the matter within a month with proposals to change/improve our laws.

*We have also instructed Hazina to start a process of divestment of  50% of its shares to the public through the Dar-es-Salaam Stock Exchange(DSE) so as to improve corporate goverance(transparency) & curb transcations costing the Nation. This will help us to see the true valuation of shares as a response to any transactions.

*Ownership structure: Celtel Africa BV owns Celtel Tanzania BV which owns Celtel Tanzania Limited. Celtel Tanzania BV is strategic for tax purposes.

Written by zittokabwe

March 25, 2011 at 12:47 PM

NSSF Plans massive power investments (Via The Guardian-IPP Media)

leave a comment »

By Felister Peter 23rd March 2011 URL: http://bit.ly/hdExdQ
Promises 300 MW by year-end
To construct bigger gas pipeline

The National Social Security Fund (NSSF) has decided to invest in power generation, promising to add 300 Megawatts to the national grid before December this year.

NSSF has also shown interest in acquiring the Kiwira Coal Mine in Mbeya and constructing a large gas pipe from Songosongo and Mnazi Bay to Mkuranga, Dar es Salaam, Tanga and Mwanza.

This was revealed yesterday in Dar es Salaam by the Fund’s Director General, Dr Ramadhan Dau when explaining the institution’s future plans to members of the Parliamentary Parastatal Organizations Accounts Committees (POAC) chaired by Kigoma North MP, Zitto Kabwe.

Dr Dau said NSSF has decided to pitch into energy sector in a bid to rescue the country from power problems which have now resulted into endless rationing.

He said their consultant was working on the plans, after which the Fund will announce a tender for purchase of electricity plants.

“We have decided to invest in power due to on-going problems. Our aim is to start producing electricity by end of the year,” he said. He told the MPs that the electricity generators will be fixed in Dar es Salaam.

Concerning Kiwira Dr Dau said they have decided to purchase the mine after the government failed to repay the long outstanding debt of USD 31million.

He said initially the government borrowed a total of USD 7 million in 2007 to invest in Kiwira Coal Mine with a promise to repay it after six months, but it had failed in its commitment.

He said the fund is ready to take the mine with all its debts and start afresh. Dr Dau said the mine will produce efficiently under the institution.

He however, he told the MPs that NSSF plans to construct a huge gas pipeline, to transport the item from the southern regions. He said the current line has no capacity to increase the flow of gas to meet the growing demand.

He said the pipeline will increase the gas flow for both electricity and domestic consumption, adding that it will facilitate power production at Dar es Salaam and Mkuranga in the Coast region, where they are going to fix another plant.

“We expect to start implementing these gas projects in two years”, he said.

He also said that NSSF plans to start construction of the long awaited Kigamboni Bridge this year. He said the bridge will be constructed at the cost of USD 120 million.

He said the delay was caused by lack of funds after NSSF had unsuccessfully requested for funds from Holland. He said that they were requesting a total of EURO 22 million.

Meanwhile, the committee chairperson, Zitto Kabwe criticised the government for failing to repay in time, money it borrowed from public institutions.

Kabwe wondered whether the government through Dar es Salaam City Council would be able to repay the funds it had taken from NSSF for construction of the ‘Machinga’ Complex.

He said the Complex was yet to be fully functional as petty traders dillydallied in leasing rooms due to high rental fees.

“The complex is not functioning. I wonder whether you will accomplish the plan of constructing similar buildings when its president has already promised the same for petty traders in Mwanza,” said Zitto.

Members of Parliament have been pushing the government to allow NSSF to invest in power which includes ownership of Kiwira Coal Mine.

Last December, the Minister for Energy and Minerals, William Ngeleja said Kiwira would be placed under Tanesco and Stamico, but quickly added that discussions between responsible parties would give a clear direction of the issue.

Written by zittokabwe

March 23, 2011 at 10:01 AM

Tamko: Kuhusu Habari ya Gazeti la Sunday Citizen-Tarehe 20-Machi-2011

with 4 comments

Salaam,

Naomba nitumie nafasi hii kufafanua kuhusu habari ya gazeti la Sunday Citizen ya  Tarehe 20-03-2011.

Nyote mnafahamu kwamba mkutano wa pili wa Bunge la kumi ulikutana kwa ajili ya kuchagua wenyeviti wa Kamati za Bunge ili kupata Kamati ya Uongozi ya Bunge.

Mimi niligombea uenyekiti wa kamati ya POAC kamati niliyokuwa nikiongoza toka Bunge la kumi. Kwa mujibu wa kanuni za Bunge kamati za oversight ni kamati za Kambi rasmi ya upinzani Bungeni ambapo CHADEMA ilitimiza masharti yote ya kuwa kambi rasmi ya upinzani Bungeni.

Wabunge wa CCM kwa kushirikiana na CUF, NCCR na UDP waliamua kuikomoa chadema kwa kuinyima kamati hizi na hivyo kufanya tafsiri ya kanuni. Habari ambazo tulizipata ni kwamba kamati ya PAC ingekwenda kwa Cheyo, LAAC kwa Mrema na POAC kwa Hamad Rashid na hivyo chadema kutopata nafasi yeyote na kupunguza nguvu yake kwenye kamati ya uongozi ya Bunge ambayo hupanga ajenda za Bunge.

Mara baada ya kupata majina ya wajumbe 15 wa kamati ya POAC nilianza kampeni na msaidizi wangu kwenye kampeni alikuwa ni Mhe. Regia Mtema. Tuligawana wabunge ili kupata kura 8 ambazo zingehakikisha ushindi. Kati ya kura hizo nane, tatu ni zetu sisi wabunge wa CHADEMA-Mimi, Mhe Matiko na Mhe Mtinda. Kwa hiyo nilikuwa natafuta kura 5 kutoka CCM. Spika alipotangaza majina ya wajumbe jina la Hamad Rashid halikuwemo.

CCM wakaitisha kikao cha caucus yao ili kufanya maamuzi juu wenyeviti wa kamati (walifanya hivyo hivyo wakati Mimi na Dr. Slaa tulipochaguliwa kuwa Wenyeviti mwaka 2008). Kikao chao kikaamua kwamba mwenyekiti awe Hamad Rashid, na kwa kuwa yeye sio mjumbe basi Spika amteue kuwa mjumbe. Kama Spika hatamteua basi Mhe Amina Mwidau wa CUF(Viti Maalum kutokea Tanga) achaguliwe. Wajumbe wa kamati ya POAC kutoka CCM wakapinga ndani ya kikao chao kwamba mimi ninafaa zaidi kuliko huyu Mhe.Amina Mwidau wa CUF (ambaye mie wakati huu nilikuwa simfahamu kabisa).

Wajumbe wote waliopinga uamuzi wa chama ninaambiwa walizomewa na hatimaye kuitwa jina mmoja kutamka kuwa watafuata uamuzi wa chama. Pinda ndiye aliongoza kikao hicho.Spika alipoambiwa abadili orodha yake na kumweka Mhe Hamad Rashid, alikataa kwa hoja kwamba orodha imeshakuwa public na hawezi kuibadili.

Akabakia Mhe Mwidau kama mgombea ambaye CCM wanamtaka. Wajumbe watano ambao walikuwa wamenihakikishia kura walimfuata Waziri Mkuu kumwambia kuwa wao wataenda kinyume na maamuzi ya chama na watanipigia kura.

Usiku kucha wa siku ya kuamkia kupiga kura mimi na Regia tulizunguka kuhakikisha kura zetu zinabakia intact na hata kumshawishi Mbunge wa CUF Mwidau ajitoe. Tukiwa tunajiandaa kwenda kwenye kupiga kura CCM wakaitwa kwa dharura na kuambiwa na Pinda kuwa uamuzi wa jana usiku umefutwa na Rais ameagiza achaguliwe Zitto. Tukaenda kwenye uchaguzi, nikagombea na Mhe Mwidau na nikapata kura 13 dhidi ya 2 za Mwidau. Hiyo ndio background kwa ufupi.

Kwa hiyo, sikumpigia simu Rais kutaka anisaidie. Nimekaa bungeni miaka mitano na nazijua siasa za Bunge. Nilikuwa nimejipanga kiasi ambacho kushindwa kungetokea iwapo tu Chief Whip wa CCM angekuja kusimamia mwenyewe uchaguzi. Ikumbukwe pia mie nimekuwa student leader, najua siasa za kipiganaji. Inawezekana hata huyo mgombea angekuja kwenye mkutano baada ya kura kupigwa!

CCM walibadili msimamo baada ya kutishiwa strong rebellion from their own ranks that they will vote for me. Wabunge 5 wa CCM kati ya 11 kumwambia Pinda kuwa watanipa mimi kura ilikuwa ni ishara tosha kwamba wanaweza kuaibika.

Pia inawezekana kabisa CCM walibadili msimamo asubuhi ili kutaka kudhoofisha hoja ya chadema kwamba mabadiliko ya kanuni yaliwalenga kwa kusema ‘mbona Zitto kashinda’ Hayo ndio maelezo ninayoweza kuwapa ndugu zangu kuhusiana na suala hili. Kama kuna maswali zaidi nitawajibu kwa kadiri ya uwezo wangu.

Zitto Kabwe (MB)

20/03/2011

Written by zittokabwe

March 21, 2011 at 9:49 AM

HOTUBA KWA MASHIRIKA YA HIFADHI YA JAMII KUHUSIANA NA UWEKEZAJI KATIKA SEKTA YA UZALISHAJI WA UMEME

with one comment

MAELEZO YA UFUNGUZI YA MWENYEKITI WA KAMATI YA BUNGE YA HESABU ZA MASHIRIKA YA UMMA, ZITTO KABWE KATIKA UFUNGUZI WA MKUTANO KATI YA KAMATI NA WAKUU WA MASHIRIKA YA HIFADHI YA JAMII KUHUSIANA NA UWEKEZAJI KATIKA SEKTA YA UZALISHAJI WA UMEME ULIOFANYIKA APRILI 6, 2010 KATIKA HOTELI YA PARADISE CITY, DAR ES SALAAM

1. Tangu Taifa letu lipate uhuru tukikaribia miaka Hamsini, tumekuwa katika jitihada za kuboresha maisha ya Mtanzania kwa kupigana na umasikini, maradhi, ujinga na matatizo mengine ya kijamii. Juhudi hizi zote zinategemea kwa kiasi kikubwa maendeleo ya kiuchumi ambayo ndiyo msingi wa nyanja zingine za maendeleo. Shughuli za kiuchumi zikiongezeka, uchumi wa nchi unapanuka na maisha ya wananchi yanaboreka. Vile vile shughuli za uchumi zikidumaa, maisha ya wananchi
yanadumaa pia.

2. Maendeleo ya kiuchumi yanaenea katika masuala ya viwanda, kilimo, usafirishaji, uchimbaji wa madini na huduma nyingine za kiuchumi na kijamii. Ufanisi katika sekta hii unategemea huduma wezeshaji(enablers) kuu za miundombinu, nishati na teknolojia ya habari na mawasiliano. Taasisi wa Economic Intelligence Unit, katika Taarifa yake ya mwezi Machi mwaka 2010 inakadiria kuwa uchumi wa Tanzania utapanuka maradufu katika ya mwaka 2005 na 2011 (GDP doubles from 14bn USD in 2005 to 28bn USD in 2011). Huu ni ukuaji mkubwa sana wa uchumi wa nchi katika kipindi kifupi. Huduma wezeshi nazo zinapaswa kukua kuwiana na kasi ya ukuaji wa uchumi wa Taifa.

3. Sisi sote tutakubaliana kuwa nishati ya umeme in nafasi kubwa sana katika ufanisi wa maendeleo ya viwanda, huduma zote za kiuchumi,mawasiliano na maisha ya kijamii. Pamoja na umuhimu huu, bado huduma hii ya umeme haijawafikia wananchi walio wengi na haiaminiki katika zile sehemu ambazo huduma imefika. Matokeo yake ni kuwa maendeleo ya Taifa letu yako katika shaka kubwa. Uwezo wa sasa (installed capacity) ni wa kuzalisha 900MW. Hata hivyo, ni 600MW peke yake ndio zinazalishwa hapa nchini. Hii inapelekea kuwapo kwa nakisi (deficit) ya zaidi ya 300MW za umeme.

Mazingira ya sasa ya uzalishaji wa umeme hapa nchini ni hatarishi kwa Taifa kwani hakuna umeme wa akiba na matokeo yake ni njia za kusafirisha umeme kuzidiwa na hivyo kupoteza umeme mwingi sana katika usafirishaji. Takwimu zinaonesha kuwaasilimia 24 ya umeme unaozalishwa hupotea katika usafirishaji, hii ni sawa na kuendesha mashine moja ya Kituo cha Kidatu, yenye uwezo wa kuzalisha 50MW, kwa mwaka mzima bure. Kifedha hii ni sawa na kupoteza shs 100bn kila mwaka.

Upotevu huu wa umeme unaosababishwa na uchakavu wa njia zakusafirisha umeme na kuzidiwa kwa gridi kwa kutokuwepo na umeme waakiba, haukubaliki hata kidogo katika Taifa lenye kujali maendeleo ya kiuchumi.

4. Shirika letu la TANESCO limejitahidi sana kutoa huduma ya umeme hapa nchini licha ya changamoto mbalimbali. Changamoto hizi zimepelekea Shirika kufikisha umeme kwa Watanzania asilimia 14 tu na wazalishaji wengi wa Viwandani wanalalamika juu ya ubora wa umeme na uhakika wake. Miongoni mwa sababu za TANESCO kushindwa kukidhi mahitaji ya umeme ni ukosefu wa mtaji wa kutosha katika kuzalisha na kutawanya umeme.

Tunaelewa kuwa taasisi za hifadhi za jamii zimetoamchango mkubwa kwa TANESCO kwa kutoa mkopo wa shilingi bilioni 300 kwa ajili ya kurekebisha mtaji wa TANESCO. Kumekuwa na juhudi kwa upande wa TANESCO katika kusafisha vitabu vya hesabu na hata kuweza kupunguza hasara kutoka Tshs. 162bn mwaka 2006, Tshs. 67bn mwaka 2007 na mpaka Tshs. 21bn mwaka 2008. Tumetaarifiwa kuwa, kufuatia mgawo wa umeme wa mwezi Oktoba mwaka 2009 na sababu nyinginezo, Shirika limeongeza hasara na hata kufuta ‘operating profit’ iliyokuwa imeanza kupatikana. Sababu kubwa sana ya hasara kwa TANESCO ni gharama kubwa sana za mauzo ya umeme (Cost of sales) na hii inatokana hasa na gharama za kununua umeme kutoka Wawekezaji binafsi (IPPs). Nimejulishwa pia kuwa kun achangamoto ya uchache wa Gesi kwa ajili ya kuzalisha Umeme hapa nchini. Ninaamini kuwa uwepo wa Shirika la TPDC katika mkutano huu utasaidia sana kupata ufafanuzi wa jambo hili na kuona njia za kutatua.

5. Kwa upande mwingine, taasisi za hifadhi ya jamii zina kiasi kikubwa cha fedha ambazo huwekeza katika miradi mbalimbali ili kuboresha mafao ya wanachama wake. Tumeelezwa kuwa taasisi za hifadhiya jamii zina aina ya miradi inayofahamika kama Socially Responsible investments (yaani miradi yenye faida kwa jamii) na Economically Targeted Investments, (yaani miradi yenye kuchochea uchumi). Ninaamini kuwa uwekezaji katika uzalishaji wa umeme ni mojawapo ya miradi hii tuliyoitaja.

Taarifa ya Shirika la OECD ya mwaka 2009 (OECD working paper on Insurance and Pensions no. 32 – Pension FundsInvestment in Infrastructure) inaonesha kuwa Ulimwenguni kote mifuko ya hifadhi ya Jamii sasa inaelekeza uwekezaji katika, pamoja na miradi mingine ya miundombinu, uzalishaji na usambazaji wa umeme. Mwelekeo huu unatokana na ukweli uliothibitishwa kisayansi kwamba uwekezaji katika maeneo haya unalipa (Higher and stable returns), ulinzi dhidi ya kuyumbayumba (protection against volatility), ulinzi dhidi ya mfumuko wa bei na kusambaza uwekezaji (diversification of portfolios). Hivyo, uwekezaji katika uzalishaji wa umeme hutoa mapato na faida ya muda mrefu ambayo inaendana kabisa na madai ya muda mrefu ya mifuko ya Pensheni (Yield Long-term predictable revenue stream that match liability of a Pension Fund). Nchi za Jumuiya ya Ulaya kama Uholanzi,Uingereza nk, na vile vile nchi za Mashariki ya mbali kama vile Malaysia sasa zinafaidika na uzalishaji mkubwa wa umeme kutokana na uwezekaji wa mifuko ya Hifadhi ya Jamii. Ninaamini kuwa Tanzania inaweza kufaidika sana na uwekezaji katika eneo hili kutokana na fedha za ndani na hivyo kupunguza gharama za kununua umeme na hasa ‘capacity charges’.

6. Ninachukua nafasi hii kuzishukuru taasisi zote za hifadhi ya jamiikwa michango yake katika kuendeleza miradi mbalimbali ya nchini, ikiwa ni pamoja na ujenzi wa Chuo Kikuu cha Dodoma, nyumba za TPDF, Polisi n.k.

Uwekezaji mkubwa katika ujenzi wa Chuo Kikuu cha Dodoma unaokaribia zaidi ya Tshs 800bn hauna mfano katika eneo lote la Afrika kusini mwa Jangwa la Sahara. Uwekezaji huu uliofanywa kwa miaka mitatu ni sawa na Uwekezaji wa kutoka nje (FDI) hapa nchini wa miaka kumi ya 1995 – 2005. Vile vile ujenzi wa Chuo Kikuu cha Dodoma ni uwekezaji mkubwa na wapekee tangu ujenzi wa Reli ya TAZARA mwaka 1975. Ninawashukuru sana kwa kutimiza wajibu wenu huo kwa Taifa letu.

7. Sasa, ninachukua fursa hii kwa niaba ya Kamati ya POAC kuziomba Taasisi hizi za Pensheni zielekeze vitega uchumi vyao katika uzalishaji wa umeme ili kulipunguzia Taifa adha ya nishati ya umeme. Mwakani Taifa letu linafikisha miaka 50 toka Uhuru. Tungependa kuona kuwa wakati tunasherehekea miaka 50 ya uhuru tusherehekee tukiwa naangalau zaidi ya 1000MW za umeme zinazozalishwa na kutumika na Wananchi, Viwanda na Migodi. Ingekuwa ni heshima kubwa kwa Waasisi wa Taifa letu kama moja ya miradi itakayozinduliwa katika sherehe za nusu karne ya Uhuru uwe ni mradi mkubwa wa kuzalisha umeme unaomilikiwa na Mifuko ya Hifadhi ya Jamii.

8. Ninavyofahamu mimi ni kuwa miradi hii ni mizuri kibiashara na Taasisi hazitafanya makosa kuwekeza katika sekta hii. Ninaiomba Serikali kupitia Wizara zake mbalimbali, hasa Wizara ya Nishati na Madini na Wizara ya Fedha na Uchumi, kutoa vivutio na ushirikiano wake mkubwa kuziwezesha Taasisi hizi kufanya hivyo.

9. Ninafungua rasmi kikao hiki cha mashauriano kati ya Kamati ya POAC, Mifuko ya Hifadhi ya Jamii, TANESCO, TPDC na Serikali.

Asanteni kwa kunisikiliza.

Zuberi Zitto Kabwe (MB)
Mwenyekiti,Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Hesabu za Mashirika ya Umma
Dar es Salaam, Aprili 6, 2010

Written by zittokabwe

May 25, 2010 at 5:37 PM