Zitto na Demokrasia

Zitto na Demokrasia

Archive for 2011

Uonevu unaoendelea, hatuuoni

with 19 comments

Nimeletewa barua pepe hii kutoka kwa Mwana Mama wa Kitanzania ambaye alipendana na mwanaume raia wa Burundi na hatimaye wakaoana. Baadaye mume wake akafukuzwa nchini. Sijui kama alikuwa na makosa au hapana lakini katika nchi yenye kufuata sheria na haki za binaadamu huwezi kutaraji unyanyasi wa namna hii kufanyika. Nimeombwa kufuatilia suala hili na Mtanzania huyu. Ninalifuatilia ili haki itendeke. Naliweka suala hili hapa ili  kuonyesha aina ya uonevu ambao raia wetu hupata bila sisi viongozi kujua au tunajua na kupuuzia.

Kisa chenyewe hiki (kwa maadili sitaweka majina)

Mheshimiwa,naitwa (jina) mzaliwa wa Kigoma ktk Wilaya ya mpya ya Kakonko.Sote pamoja na mume wangu ni wahitimu ktk chuo kikuu cha Dar es salaam ambapo nilichukua PS$PA na mume wangu 

(jina) alichukua sheria.Yapata takriban miaka mitatu tangu apewe PI jambo lililotufanya kutoka Tanzania na kuja kuishi Burundi pasipo maandalizi.Nasikitika kupoteza mwelekeo wangu wa maisha kwa maslahi ya watu binafsi kwani kwa kipindi chote hicho naishi kama mama wa nyumbani wakati nina elimu.

Mheshimiwa,mume wangu alianza kufanyiwa fitina na maafsa uhamiaji na hatimae kupewa PI,sikuwa na jinsi niliamua kumfuata nchini Burundi.Mpaka sasa siwezi kueleza kosa alilotenda mpaka tukaadhibiwa kiasi hicho.Ilikuwa mwezi wa 6 mwaka 2008 nilipomaliza chuo,tulikwenda kwa mara ya kwanza kutembea nchini Burundi tulipofika Mabamba mume wangu aliwekwa chini ya ulinzi kuuliza kosa gani tumetenda tuliambiwa ni amri kutoka juu,tulitii sheria.Cha kushangaza nilianza kukashifiwa na maafsa uhamiaji,”Ulikosa mwanaume wa kukuoa nchini Tanzania mpaka uolewe na Mrundi?”Sijui alichotaka kufanyiwa mume wangu kwani niligombezwa na kuambiwa nirudi nyumbani wnitafahamishwa juu ya kesi yake ila niligoma.Sidhani kama nchi ya Tanzania huadhibu wanaoolewa nje ya nchi,la hasha!Hata hivyo,tunaomba msamaha iwapo kuna lolote baya huenda tulifanya pasipo kukusudia.

Mheshimiwa,natambua kuwa wewe ni mtetezi wa wanyonge na mwana mabadiliko,naomba ufanye jitihada zako afutiwe PI hiyo,si lazima turudi kuishi Tanzania ila tuweze kuwa na uhuru kuja japo kutembea.Naona uchungu kuja nyumbani peke yangu hasa wakati wa matatizo kama msiba.

Kwa kweli mume wangu alipewa arbitrary PI, tar. 12/06/08 aliwekwa mahabusu kibondo nami nilibaki hapo na mtoto tukihaha. Hakupelekwa mahakamani, alitolewa na kupewa PI.

 Samahani kwa kukuchosha,nimejaribu kufupisha

Mwisho

Inawezekana kuna Wanawake wengi sana wa KiTanzania ambao wameolewa na wanaume ambao si raia na wamekutana na manyanyaso ya aina hii. Natamani kuona Taasisi za kutetea Haki za Wanawake zikifika vijijini ili kuona mateso ya aina hii. Kama kuna kosa mtu huyu alifanya ‘due process’ ilipaswa kufuatwa kwa kupelekwa mahakamani, kusomewa mashtaka, kujitetea na kupewa hukumu. Inabidi kufuatilia kesi ya mama huyu mpaka haki ipatikane. Nitawajuza wasomaji wangu juu ya matokeo ya suala hili. Kazi ya kutafuta Haki ya Mama huyu sasa inaanza……….

Written by zittokabwe

November 24, 2011 at 6:06 PM

Posted in Uncategorized

Taarifa ya Kamati Teule ya Bunge kuhusu Gesi(Ripoti ya Pan African Energy)

with one comment

Na Zitto Kabwe

Mkutano wa Tano wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania pamoja na mambo mengine ulijadili Taarifa ya Kamati ya Bunge ya Nishati na Madini kuhusu Sekta ndogo ya Gesi nchini. Taarifa hii ilitokana na kazi iliyofanywa na Kamati ndogo iliyoundwa na Kamati ya Nishati na Madini chini ya uongozi wa Mbunge wa Bumbuli ndugu Januari Makamba. Miongoni mwa Hadidu rejea za Kamati ndogo zilikuwa ni kubainisha kama Mikataba, taratibu na Kanuni zinazotawala shughuli za gesi zinazingatia maslahi ya Taifa na hazitiliwi shaka na wadauna Kubainisha kama maamuzi yanayoendesha shughuli za gesi kama vile gharama za   ujenzi, uendeshaji na mambo mengine yanayoweza kuathiri gharama na usalama wa shughuli yanafikiwa kwa ufanisi na yanazingatia maslahi ya Taifa.

Taarifa ya Kamati iliwasilishwa Bungeni na kupitishwa na Bunge ili Serikali iweze kutekeleza maazimio zaidi ya ishirini na Sita yaliyopendekezwa. Miongoni mwa Maazimio hayo ni Azimio namba mbili ambalo linasema  ‘Kamati imejiridhisha bila shaka kwamba  kwa kipindi cha 2004 hadi 2009 Kampuni ya Pan African Energy Tanzania Ltd (PAT) imejirudishia isivyo halali gharama zinazofikia jumla ya dola za kimarekani milioni 28.1 sawa na fedha za kitanzania bilioni 46.3. Kutokana na kujirudishia fedha hizo isivyo halali kumefanya Serikali kukosa gawio lake linalofikia dola za kimarekani milioni 20.1.  Aidha, mpaka wakati Kamati inaandaa ripoti hii, Kampuni ya Pan African Energy Tanzania Ltd (PAT) imeshindwa kuwasilisha uthibitisho wa uhalali wa kujirudishia gharama nyingine zinazofikia jumla ya dola za kimarekani milioni 36. Hali hii inaonyesha mashaka makubwa katika uendeshaji wa sekta hii muhimu ya gesi’.

Azimio hili ni moja ya Azimio linalopaswa kuangaliwa kwa makini sana tunapojadili namna Tanzania inavyosimamia na kufaidika na Sekta ya Mafuta na Gesi. Taifa linafaidika kwa kiwango gani na Wawekezaji wanafaidika kwa kiwango gani ndio msingi wa Mikataba ya Mafuta na Gesi nchini. Hapajawa na mijadala mikali katika eneo hili kama ilivyo kwenye sekta ya Madini na hivyo kuachia kila kukicha Shirika la Maendeleo ya Mafuta Nchini (TPDC) likisaini Mikataba ya Kutafuta na kuchimba Mafuta na Gesi (Production Sharing Agreements – PSAs) bila Watanzania kujua haswa ni jambo gani linasainiwa. Hivi sasa kuna Mikataba hii 23 hapa nchini.

Duniani kote kuna familia mbili za mikataba ya Mafuta na Gesi. Familia ya kwanza inaitwa ‘concessionery’ ambapo Kampuni ya Mafuta ya Binafsi inapewa haki zote za mchakato mzima wa kutafuta, kuchimba, kusafirisha na kuuza Mafuta au Gesi. Umiliki wa Mafuta (rights) unakuwa ni wa Kampuni Binafsi na sio Serikali. Katika mfumo huu Kampuni hulipa mrahaba Serikalini na kodi zinazopaswa. Nchi kama Marekani, Uingereza na Canada hutumia mfumo huu.

Familia ya pili ni Mikataba ya Uzalishaji au kwa Kiingereza Production Sharing Agreements (PSAs). Katika mfumo huu Haki (right) inabakia kuwa mali ya Taifa husika na Kampuni ya Mafuta huwa ni kama mkandarasi tu wa kutafuta na kuchimba mafuta. Akipata mafuta, anaondoa gharama za kuzalisha na faida inagawiwa kati ya Kampuni hiyo na nchi husika kupitia Shirika la Mafuta. Huu ndio mfumo unaotumika hapa Tanzania na ulianzia huko Indonesia na Venezuela miaka ya sitini. Kutokanana mfumo huu ndio tunapata masuala haya ambayo Kamati ya Nishati na Madini imegundua kama nitakavyofafanua kwa ufupi hapa chini.

Mkataba wowote wa Mafuta na Gesi ni lazima uzingatie Uzalishaji na Mapato kwa ujumla, mrahaba kwa nchi, urejeshaji wa gharama za uzalishaji na kodi mbalimbali na namna faida inavyogawanywa. Kampuni ya Pan Africa Energy kujirejeshea gharama isizostahili za zaidi ya shilingi 46 bilioni ni sehemu ya mianya iliyopo katika mikataba yetu. Jumla ya shilingi 110 bilioni zimeonekana kuwa na mashaka makubwa katika mahesabu ya Kampuni hii.

Taarifa inaonyesha kwamba Kampuni hii imeweka pia Gharama zao za uzalishaji kwa miradi ya nje ya Tanzania. Kwa kuwa Kampuni ya Pan Africa Energy Tanzania Limited ni Kampuni Tanzu ya Pan Africa Energy iliyosajiliwa ‘offshore’ Mauritius ambayo nayo ni Kampuni tanzu ya Orca ambayo pia imesajiliwa visiwa vya Jersey, Tanzania isingekwepa kubambikiwa gharama ambazo si zake ili kupunguza mapato ya Serikali ya Tanzania. Imewahi kuelezwa huko nyuma kwamba hizi njia za kukwepa kodi zimeshamiri sana kutokana na Makampuni makubwa yanayofanya biashara hapa nchini kufanya ‘tax planning’ na hivyo kuhamisha mapato yao kwenda nchi zisizo na kodi kubwa kama Mauritius, Isle of Man, Jersey au hata City of London.

Mwaka 2009 mwezi Aprili katika Taarifa yake ya mwaka, Kamati ya Hesabu za Mashirika ya Umma ililiambia Bunge kwamba Mkataba kati ya TPDC na Pan Africa Energy ni moja ya mikataba mibovu kuliko yote nchini. Hii ilitokana na ukweli kwamba kwa mujibu wa PSA kati ya TPDC na Pan Africa Tanzania, mrahaba wa mafuta wa asilimia 12 unalipwa na TPDC na pia Kodi ya Mapato inakokotolewa kutoka katika mrahaba huo. Kwa maana hiyo Kampuni hii hailipi Mrahaba na pia hailipi kodi ya Makampuni (corporate tax) kwa mujibu wa Mkataba. Suala hili Kamati ya Nishati na Madini haikuliangalia (labda kwa kuwa ni la kimahesabu). Kamati ya POAC ilitaka mikataba yote ya Mafuta iangaliwe upya ili kuondoa mazonge haya yanayokosesha Taifa mapato makubwa sana.

Uwezo wa TPDC kukagua mahesabu ya Kampuni za utafutaji mafuta ni mdogo au haupo kabisa. Kama TPDC wangekuwa na uwezo huu leo Kamati ya Nishati na Madini isingekuta madudu haya katika kampuni. Pia kama Kamati ya Nishati na Madini ingeangalia mikataba ya kampuni zote za kutafuta mafuta wangekuta madudu mengi zaidi. Kuna kampuni moja yenye kisima pale Mkuranga, wamesema gharama za kuchimba visima vile ni dola za Kimarekani 240 milioni ilhali gharama halisi ni dola za kimarekani 60 milioni tu. Hivyo Gesi ikianza kuchimbwa itabidi warejeshe gharama zao kwanza. Tanzania haitapata lolote mpaka Gesi ile itakwisha.

Kuna haja ya kufanya marekebisho makubwa sana katika uendeshaji na usimamizi wa sekta ya Gesi Tanzania. Shirika la TPDC lirekebishwe kwa kuanzisha Mamlaka ya Mafuta na Gesi yenye uwezo na nguvu ya kusimamia uwekezaji katika sekta hii. Vilevile kuwepo na Shirika la Mafuta na Gesi (PetroTan –National Oil and Gas Company) ambalo litashiriki katika uwekezaji  kikamilifu na kampuni binafsi. Tusiposimamia vema sekta hii Taifa letu litaingia kwenye matatizo makubwa sana huko siku za usoni.

Maneno ya Mwana Uchumi Gwiji Joseph Stiglitz ni ya kuzingatia sana. Anasema, Mara zote nchi zinazoendelea zijue, wanapojadiliana na Kampuni kubwa za Mafuta, Kampuni hizi hufikiria jambo moja tu. Jambo hilo ni kuongeza mapato yao kwa kupunguza mapato ya mataifa husika. Tanzania ni lazima ihakikishe kwamba inapangua mbinu zote za Makampuni makubwa kwa kujenga uwezo wa Wananchi wake kupitia Shirika la Mafuta na Gesi kuweza kuwa na mikataba yenye kujali faida kwa nchi. Hili la Pan Africa Energy litufumbue macho.

 FULL REPORT YA HUJUMA SEKTA YA GESI

View this document on Scribd

Ripoti/Taarifa ya Kamati Teule ya Bunge(“Ripoti ya Jairo”)

with 13 comments

TAARIFA YA KAMATI TEULE YA BUNGE ILIYOUNDWA KUCHUNGUZA UHALALI WA UTARATIBU WA WIZARA KUCHANGISHA FEDHA KWA AJILI YA KUPITISHA BAJETI BUNGENI

(Eng. Ramo Matala Makani, Mb.)
MWENYEKITI
KAMATI TEULE YA BUNGE
Novemba, 2011

View this document on Scribd

 

 

Imagining Tanzania: 5th largest Economy in Africa and largest in EAC by 2025

with 26 comments

Zitto Kabwe

Few days ago I received an email from a friend about Standard Chartered Bank forecasts on the African Economies. The Bank listed 10 largest economies in Africa and did a simulation for 2030 using current growth rates. I immediately glanced into the report to find out how big Tanzanian economy would be in 2030 against its neighbours in the region and especially Kenya. Since I’ve recovered from my illness, thoughts about Tanzanian economy and how to address the poverty challenge has been lingering in my mind, so report came at a right time.

The report says Tanzanian economy is 7th in Africa at 64bn USD (PPP GDP) after South Africa (555), Nigeria (415), Angola (116), Ethiopia(95), Ghana (75) and Kenya (72) at top six and before Cameroon (47), Uganda (46) and Ivory Coast (36) making the rest in the top 10.

In their forecast Tanzania will be 6th largest economy by 2030 with a GDP of 230bn USD overtaking Kenya which will have a GDP of 217bn USD. At the top will be Nigeria (1640), South Africa (974), Ethiopia (375), Ghana (323) and Angola (293). This forecast assumes the current rate of growth of 7%.

However using USD GDP terms without equalising them for purchasing power Tanzanian economy is the 9th in Africa with a GDP of 23bn USD while Kenya’s is 5th with 36bn USD and in 2030 Kenyan GDP is forecasted to be 109bn at the same position of 5th and Tanzania will move to 7th position with a GDP of 84bn USD. Currently Kenyan growth rate is 6% while that of Tanzania is 7%.

I am imagining our Tanzanian economy at 5th position and bigger than Kenyan in 2025. Dreaming? No. Tanzanian growth starts at a low base so for it to have a bigger economy than Kenya it has to grow faster than current growth and here i am talking about growth rate of between 8 – 10% over the coming decade. Three sectors of the Tanzanian economy would ensure this growth and these are Agriculture, Mining,Power(Electricity), Oil and Gas.

Agriculture in Tanzania forms 26% of the whole economy while almost 70% of the population depend on it for living. This makes Agriculture a crucial sector for poverty reduction. In various comments I have been making i call Agriculture with its supportive infrastructure as Rural economy. World Development Report 2008 reported that ‘GDP growth originating in agriculture is atleast twice as effective in reducing poverty as GDP growth originating outside agriculture’. For China effectiveness is reported to be 3.5 times (worldBank 2007) and hence in poverty was cut from 33% in 1978 to 15% in 1984 in that country.

My calculations put it that for Tanzanian economy to grow at 8% it requires agriculture to grow at 6% and a double digit growth of 10% requires 8% growth in agricultural sector. All these are achievable. It requires a strong leadership and commitment. Investment into rural economy in rural energy, rural water supply, rural roads and rural social services like education and health would spur growth and integrate rural economy with the rest of the economy (Tanzania is estimated to have an informal economy equal to 58% of its GDP).

I have suggested a motion in Parliament to declare 2012 a Sisal planting year in order to return Tanzania into a number one sisal exporter in th world. Sisal industry alone would generate 500 jobs and 300m USD export earnings if we hit 200,000 tons a year. Another initiative is needed for Cotton, Tea and Coffee. Efforts in food production in products like paddy, maize and sugar as well as beans and others would unleash potentials of the rural economy and reduce food inflation.

Increasing mining activities especially in coal, iron ore and copper and large scale natural gas processing for LNG trains will as well strengthen Tanzanian economy, massively increase its export earnings (by september 2011 Tanzanian import bill stands at 10.3bn USD while export receipts are 6.5bn USD), and make it a electricity surplus country.

If Tanzanian political leaders redirect their efforts towards The Economy and build an enabling environment through necessary reforms, ensure 8 – 10% growth for a coming decade, the country will be 5th largest African economy and 1st largest in East African Community not by 2030 but 2025. Are we taking the challenge? Do we even think of 2025 rather than 2015? I doubt……….

Africa in 2030

Written by zittokabwe

November 14, 2011 at 10:20 AM

Ukiukwaji wa Kanuni za Bodi ya Kahawa Nchini

with 2 comments

MHE. SAID A. ARFI (k.n.y. MHE. KABWE Z. ZITTO) aliuliza:-

 Kwa mujibu wa Kanuni za Bodi ya Kahawa nchini, ni marufuku Kahawa kuondolewa kutoka Mkoa wenye kiwanda cha kukoboa ikiwa ghafi; Bodi iliagiza Kahawa ibanguliwe kwenye viwanda vilivyopo kwenye Mikoa ilikozalishwa na kuhifadhiwa, lakini Bodi hiyo imekuwa ikikubali kupokea Kahawa kutoka Kigoma bila kubanguliwa na hivyo kuvunja Kanuni zake:-

Je, Serikali inatoa kauli gani juu ya ukiukwaji huo ambao unahujumu ushirika mkoani Kigoma?

 

NAIBU WAZIRI WA KILIMO, CHAKULA NA USHIRIKA alijibu:-

Mheshimiwa Spika, kabla ya kujibu swali la Mheshimiwa Kabwe Zitto, namwombea Mheshimiwa Zitto na wote wanaougulia huko India, Mwenyezi Mungu abariki dawa zinazowahudumia.

Mheshimiwa Spika, sasa napenda kujibu swali la Mheshimiwa Kabwe Zuberi Zitto, Mbunge wa Kigoma Kaskazini kama ifuatavyo:-

Mheshimiwa Spika, tangu kilimo cha kahawa kianze mkoani Kigoma, kahawa yao ilisafirishwa kubanguliwa mjini Moshi kwenye kiwanda cha Tanganyika Coffee Curing Company (TCCCO). Mwaka 2004/2005 Chama cha Msingi cha Ushirika cha Kanyovu kilijenga kiwanda chake cha kubangulia kahawa huko Matiyazo ambacho kilikidhi ubanguaji wa kahawa yote ya Kigoma. Hata hivyo baadhi ya wanachama wa Kanyovu walijiengua kutoka katika ushirika huo na kuunda umoja wao kwa jina la KACOFA. Wilaya ya Kigoma ilitoa kibali kwa wakulima wanachama wa KACOFA kusafirisha kahawa yao kwenda kubanguliwa TCCCO Moshi. Hali kadhalika, TCCCO pia KACOFA wanapata huduma za mfumo wa Stakabadhi ya Mazao Ghalani ambao haupo mkoani Kigoma.

Mheshimiwa Spika, ili kulinda uasili wa kahawa, Bodi ya Kahawa Tanzania inasimamia na kuhakikisha kwamba kahawa hiyo ya KACOFA inauzwa kama kahawa ya Kigoma bila kuchanganywa na kahawa ya Kilimanjaro kwa kutumia mfumo maalum wa ufuatiliaji yaani traceability.

Mheshimiwa Spika, wakulima wa Kigoma wanashauriwa kuanzisha mfumo wa Stakabadhi ya Mazao Ghalani na kupunguza gharama za uzalishaji katika kiwanda chao ili kuwavuta KACOFA sasa kurudi kukoboa kahawa yao mkoani Kigoma.

 

MHE. SAID A. ARFI:

Mheshimiwa Spika, pamoja na majibu ambayo hayakukidhi swali lililoulizwa; swali lilikuwa Serikali inatoa kauli gani juu ya ukiukwaji wa taratibu za Bodi ya Kahawa. Lakini, umetoa maelezo na hukutoa kauli ya Serikali juu ya ukiukwaji huo. Hawa viongozi wa Serikali wa Wilaya ya Kigoma waliotoa kibali kinyume na taratibu na kanuni za Bodi wanachukuliwa hatua gani?

Swali la pili; ikiwa hivyo ndivyo, je, sasa Wizara yako iko tayari mahala popote pale wakulima wanapotaka kujitenga na Chama Kikuu cha Ushirika wanaweza kufanya hivyo?

NAIBU WAZIRI WA KILIMO, CHAKULA NA USHIRIKA:

Mheshimiwa Spika, suala la kahawa linatawaliwa na sheria ya kahawa ya mwaka 2001 pamoja na marekebisho yake, na utaratibu wake ni mrefu. Wadau wanaohusika hapo ni wengi; Halmashauri za Wilaya zinahusika. Na nimeeleza katika majibu yangu kwamba Halmashauri ya Wilaya ndiyo iliyotoa kibali na yenyewe nayo ina mamlaka yake ya kufanya hivyo. Lakini pamoja na hayo ni kwamba, nikijibu kwa pamoja na swali la pili lile la wanaotaka kujiengua katika ushirika ni hiyari, hakuna kulazimishwa kwamba wewe lazima uwe ushirika huu, sheria ya ushirika ndivyo inavyosema.

Sasa wale wanapoona kwamba sisi haturidhiki katika ushirika huu, wako huru kabisa kwa mujibu wa sheria kutafuta wanakoona kuna green pasture. Kwa hiyo, kwa maelezo yangu hayo, ninachotaka kusema ni kwamba ukitizama vizuri, hakuna waliokiuka hapa, hakuna makosa makubwa yaliyofanyika. Wale baada ya kuamua kujitenga, Halmashauri ilisoma sheria ikaona hapa tunaweza tukawaruhusu wakaenda, na wakaenda wakakuta mambo ni mazuri kule. Sasa ninachosema ni kwamba kule Kigoma tuboreshe utaratbu huu, tuweke utaratibu wa stakabadhi ghalani, tuwavutie KACOFA ili waweze kurejea kukobolea kahawa yao. Lakini, msimamo wetu ni huo kwamba kahawa ikobolewe katika eneo lile inapozalishwa ili kuweza kuwanufaisha wakulima.

Written by zittokabwe

November 12, 2011 at 2:11 PM

We Made This Law Together

leave a comment »

In 2010, civil society leaders worked with Parliament to improve Tanzania’s mining legislation. This short film for Revenue Watch International depicts a remarkable band of advocates whose collaboration, political savvy and skilled engagement shows how local leaders can draw on outside allies to make change possible.

Written by zittokabwe

November 9, 2011 at 10:06 AM

Parliamentarians Make the Difference

with one comment

Members of parliaments across Africa are the key actors in the drama, as resource-rich countries struggle to gain a better share of mining wealth. Revenue Watch International provides the tools and the expertise for counties to win the benefits of contract transparency for citizens and governments. Starring parliamentarians from Sierra Leone, Ghana, Tanzania and Uganda.

 

Written by zittokabwe

November 9, 2011 at 9:57 AM

Muswada wa Marekebisho ya Katiba ujenge Mwafaka wa Kitaifa

with 14 comments

Zitto Kabwe[1], Mb

Kama kuna jambo moja ambalo huunganisha Taifa ni Katiba ya Taifa hilo. Katiba huweka misingi mikuu ya nchi na namna ya kujenga na kuendesha Taifa. Hivyo Katiba inapaswa kuwa ni matokeo ya mwafaka wa kitaifa kwenye masuala yote ya msingi ya nchi husika. Tanzania imekuwa ikiongozwa na Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977 kama ilivyofanyiwa marekebisho mara kwa mara. Kabla ya hapo kulikuwa na Katiba ya Uhuru ambayo ilitokana na Mwafaka wa wapigania Uhuru wa nchi yetu, baadaye Katiba ya Jamhuri ya Tangayika na kisha Katiba ya muda ya Jamhuri ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar kabla ya kubadili jina na kuitwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Ukiachana na Katiba ya Uhuru, Katiba nyingine zote hazikutokana na mwafaka wa kitaifa bali matakwa ya tabaka la watawala. Katiba ya kudumu ya mwaka 1977 ni zao dhahiri kabisa la utawala wa chama kimoja ambacho kilikuwa na dhamira ya kushika hatamu za uongozi. Kutokana na hali hii haikuchukua muda kwa wasomi mnamo mwaka 1983 kuanza harakati za kuifanyia mabadiliko makubwa. Mabadiliko hayo yalizaa kuwemo kwa Haki za Msingi za Binaadamu katika Katiba katika mabadiliko ya mwaka 1984, miaka saba tu toka kuandikwa kwa Katiba ya kudumu.

Takribani mwaka mzima huu kumekuwa na madai ya kuandikwa kwa Katiba mpya. Madai haya sio mapya kwani huibuka na kusinyaa kila baada ya uchaguzi Mkuu. Itakumbukwa kwamba miaka ya Tisini mwishoni kundi la vyama vya siasa liliunda Kamati ya Mabadiliko ya Katiba (KAMAKA) ili kudai kuandikwa kwa Katiba mpya. Hata hivyo safari hii sauti ya mabadiliko imekuwa ni kubwa sana kiasi cha Serikali kusikia na hivyo kupeleka Bungeni muswada wa Marejeo ya Katiba kwa lengo la kuandika Katiba mpya ya nchi yetu. Muswada huu umeleta kelele nyingi na manung’uniko mengi sana kutoka kwa makundi mbalimbali ya jamii kuanzia vyama vya siasa, viongozi wa dini na Asasi za Kijamii. Baadhi ya Asasi za Kijamii zimeunda Jukwaa la Katiba ili kuweza kuratibu vizuri juhudi za kuandikwa kwa Katiba mpya ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Sababu kubwa ya kupingwa kwa muswada wa Sheria ya Mabadiliko ya Katiba ya mwaka 2011 ni kwamba mchakato umewekwa kwenye Dola mno na hasa kwenye Urais. Rais anateua Tume ya kukusanya maoni, Rais anateua Bunge la Katiba nk. Watu wengi tungependa kuona mchakato unakuwa kwa wananchi zaidi. Serikali imefanya marekebisho kadhaa na kupanua wigo wa mjadala wa Katiba na pia kumhusisha kikamilifu Rais wa Zanzibar katika mchakato.

Baadhi yetu tunaona kama nafasi ya Zanzibar katika mchakato imepewa nguvu kubwa kupita kiasi. Ninadhani Zanzibar inastahili kupata nafasi hii katika mchakato wa Katiba. Jambo ambalo ni vizuri tulitilie maanani ni kwamba Muungano wa Mwaka 1964 ulihusisha nchi mbili huru zenye hadhi sawa mbele ya sheria za kimataifa. Linapokuja suala la kuandika Katiba ya Muungano, pande mbili za Muungano zinakuwa na hadhi sawasawa. Kwamba Zanzibar ishiriki kwenye masuala ya Muungano tu ni hoja inayojadilika iwapo tu Katiba ya Muungano ingetofautisha kinagaubaga taasisi za kimuungano na zisizo. Kwa mfano Sura ya Bunge katika Katiba ni lazima ijadiliwe na pande zote mbili ingawa Bunge wakati mwingine hupitisha miswaada ambayo sio ya masuala ya Muungano. Aina ya Muungano wetu inatulazimisha kufanya hivi tunavyofanya sasa. Mkataba wa Muungano ni lazima uheshimiwe kama ulivyo sasa.

Katiba mpya yaweza kuweka makubaliano mapya lakini muswada wa sasa ni lazima utambue nafasi halali ya Zanzibar kwa mujibu wa Katiba ya sasa na Hati za Muugano. Suala hili ni suala la kisheria na sio suala la idadi ya watu au ukubwa wa eneo la nchi husika. Nchi ya Ushelisheli yenye watu 80,000 ina nafasi sawa na Tanzania yenye watu 42 milioni katika SADC, AU na UNO. Zote zina kura moja tu. Huu ndio ukweli na hatuna budi kukubaliana nao.

Muswada unampa mamlaka Rais wa Tanzania na Rais wa Zanzibar kuteua Tume ya Katiba. Tume hii maRais hawatapata ushauri wa mtu mwingine yeyote  kwa mujibu wa kifungu cha (6) na vifungu vidogo (1), (2) na (3). Wanasiasa wakiwemo Wabunge, Wawakilishi, viongozi wa vyama wa Ngazi za Taifa, Mkoa au Wilaya hawatakuwa na sifa za kuteuliwa.

Inawezekana kabisa waandishi wa muswada walikuwa na mantiki ya kuuondoa mchakato kwenye mikono ya wanasiasa. Nia hii njema haikufikiriwa vizuri hata kidogo. Njia hii haijengi mwafaka. Tume hii sio ya Wataalamu, ni Tume inayopaswa kuwa na sura ya kitaifa. Nafasi ya wanasiasa katika mchakato wa kukusanya maoni ni muhimu sana katika kuhalalisha mchakato wenyewe. Tume lazima ionekane ni Tume ya Taifa na sio Tume ya maRais. Hivyo kipengele hiki cha kuwanyima sifa wanasiasa kinapaswa kufutwa katika muswada. Wabunge na Wawakilishi kwa kuwa ni sehemu ya Bunge la Katiba wasiwemo katika Tume, lakini viongozi wengine wa kisiasa wawe na haki ya kuteuliwa kuwa wajumbe.

Lakini pia Rais ateue Tume kutokana na maoni kutoka katika makundi yenye maslahi ya karibu na Katiba ya nchi na hivi ni vyama vya siasa. Ninapendekeza kwamba katika Wajumbe 30 wa Tume ya kukusanya maoni ya Katiba, 10 watokane na vyama vya siasa vyenye Wabunge kwa uwiano wa CCM 2, CHADEMA 2, CUF 2, NCCR 2, TLP 1 na UDP 1. Kila chama cha siasa chenye Wabunge kupitia kiongozi wake Bungeni kipeleke majina ya watu wanaowapendekeza kuwa katika Tume ya Katiba na kutokana na Mapendekezo hayo Rais atawateua kuwa wajumbe. Masharti mengine ya nusu kutoka kila upande wa Muungano yazingatiwe.

Muswada unapendekeza kuwepo kwa Mwenyekiti na Makamu Mwenyekiti wa Tume. Kifungu cha cha 7 kifungu kidogo (1), (2) na (3) kinaweka utaratibu wa kupatikana kwa Mwenyekiti na Makamu Mwenyekiti wa Tume. Muswada unasema UTEUZI wa Mwenyekiti na Makamu utazingatia kwamba mmoja atoke uapnde mmoja wa Muungano na mwingine upande wa Pili wa Muungano. Ingawa Muswada hausemi waziwazi lakini ni dhahiri kwamba Mwenyekiti wa Tume atateuliwa na Rais baada ya kushauriana na kukubaliana na Rais wa Zanzibar. Sitaki kujenga hoja kwamba Mwenyekiti na Makamu wachaguliwe na wajumbe wa Tume kutoka miongoni mwao lakini ni dhahiri Mwenyekiti wa Tume anapaswa kuwa mtu mwenye heshima kubwa hapa nchini. Ningependekeza kwamba maRais wateue Wenyeviti wenza badala ya Mwenyekiti na Makamu wake ili kuweka nafasi sawa kwa pande mbili za Muungano. Hapa nchini tunao Watanzania ambao wamefanya kazi iliyotukuka katika nyadhifa mbalimbali na sasa ni wastaafu wasio na nia yeyote ya madaraka ya kisiasa wanaoweza kuongoza vizuri kabisa Tume hii. Ni pendekezo langu kwamba Dkt. Salim Ahmed Salim na Jaji Joseph Sinde Warioba wawe wenyeviti wenza wa Tume ya Katiba. Uzoefu wao katika uongozi na kuijua kwao nchi kutasaidia sana kuhakikisha kwamba mchakato wa kukusanya maoni na kisha kuandika Katiba unakuwa na mafanikio kwa kuzingatia misingi ya Taifa letu.

Muswada unapendekeza kwamba Hadidu rejea za Tume zitolewe na maRais. Kifungu cha nane na muswada kuhusu hadidu rejea nadhani hakina mantiki sana. Madhumuni ya muswada yanasema pamoja na mambo mengine muswada unaweka masharti kuhusu Hadidu rejea za Tume. Wakati huo huo muswada unasema Hadidu rejea zitakuwa ni hati ya kisheria itakayozingatiwa na Tume katika kazi zake.

Mantiki ni kwamba Hadidu rejea zinapaswa kuwa sehemu ya Muswada kama ‘schedule’ ili kuzipa nguvu ya kisheria badala ya tangazo katika gazeti la Serikali. Hadidu rejea zikiwa ni sehemu ya Muswada zitajadiliwa na Bunge na kupitishwa hivyo kuwa ni jambo ambalo limefikiwa kwa mwafaka wa wawakilishi wa wananchi.

Muswada unataka uamuzi wa kura ya maoni kuhusu Katiba uwe ni kukubaliwa na nusu ya Watanzania katika kila upande wa Muungano. Nadhani hapa tunacheza na Katiba ya nchi. Katiba ya nchi inapaswa kukubaliwa na theluthi mbili ya wapiga kura wa pande zote za Muungano yaani kila upande theluthi mbili. Hii itaipa Katiba ‘legitimacy’ na hivyo kuheshimiwa na wananchi na watawala. Kuna woga gani uliopo kutaka katika ikubalike na nusu ya wapiga kura? Mifano ya nchi nyingi duniani Katiba inapaswa kukubaliwa na theluthi mbili ya wapiga kura. Hata jirani zetu wa Kenya ilikuwa hivyo na hata kura ya maoni kuhusu mwafaka huko Zanzibar ilikuwa hivyo. Kwa kuwa Katiba ni chombo cha mwafaka wa kitaifa, muswada utamke kwamba Katiba mpya itakuwa imepita iwapo theluthi mbili ya wapiga kura watapiga kura ya ndio.

 mwisho


[1] Zitto Kabwe ni Mbunge wa Jimbo la Kigoma Kaskazini na Naibu Katibu Mkuu CHADEMA. Maoni haya ni maoni binafsi ya Zitto na kwa vyovyote vile hayawakilishi msimamo rasmi wa CHADEMA au Kambi ya Upinzani Bungeni.

Written by zittokabwe

November 7, 2011 at 11:52 AM

Statement: Hali Yangu ya Afya

with 109 comments

Ndugu zangu,

Kwanza kabisa napenda kumshukuru Mwenyezi Mungu mwingi wa rehema kwa kuniwezesha muda huu kuwa na nguvu za kukaa katika kiti na kuweza kuandika haya machache kwenu. Nawashukuru sana Wanamabadiliko kwa salaam zenu nyingi za pole mara mliposikia ninaumwa na kulazwa hospitalini. Najua hamkuwa na taarifa kamili za kuumwa kwangu na kwa kweli suala la kuumwa ni suala la mtu binafsi (hata kwa mtu mwenye dhamana ya kiuongozi wa umma japo umma nao una haki ya kujua kinachomsibu kiongozi husika).

Mwanzo

Nilianza kupatwa na maumivu ya kichwa usiku wa siku ya Ijumaa tarehe 20 jijini Dar es Salaam mara baada ya kuwasili kutoka Jimboni tayari kwa kazi za Kamati za Bunge ambapo Kamati yangu ilikuwa imekwishaanza kazi wiki hiyo kwa kupitia mahesabu na utendaji wa Mamlaka za Maji nchini.

Kama kawaida yangu niliona maumivu hayo makali kama ni sehemu tu ya uchovu wa ziara za Jimboni na safari za mara kwa mara nilizofanya kuinigilia ziara za Jimboni ikiwemo kuhudhuria Mdahalo wa Umeme na Mkutano wa Uwekezaji Kanda ya Ziwa Tanganyika.

Hivyo nililala na nilipoamka kichwa kilikuwa kimepona na hivyo nikahudhuria kikao cha Kamati ya Bunge ya Hesabu za Mashirika ya Umma katika Ofisi ya Bunge mpaka saa saba mchana.

Siku ya Jumapili saa kumi na moja jioni nikiwa katika Hoteli ya Southernsun nilipatwa na homa kali ghafla. Nilikatisha mkutano niliokuwa nao na kuamua kurejea nyumbani, lakini nilishindwa kuendesha gari na hivyo kumwomba Dereva wa Mhe. Mhonga anifuate ili anisadie kunifikisha nyumbani.

Nilipofika nyumbani kwangu Tabata, homa ilizidi kupanda na hivyo kuamua kwenda Hospitali mara moja. Nikapelekwa Agakhan Hospital na nikapata huduma.

Nilipochukuliwa vipimo ilionekana sina malaria wala homa ya matumbo na pia hawakuweza kuona sababu ya homa ile namna ile (maana ilifikia degree 40).

Walituliza homa, nikapewa Panadol na baadaye nikaruhusiwa kurudi nyumbani mnamo saa tano usiku. Nilipoamka siku ya Jumatatu nikaenda kazini kuongoza Kikao cha Kamati ya Bunge ambapo tulikuwa tunashughulikia Hesabu za Bodi ya Utalii na Benki ya Posta Tanzania.

Nilipita Agakhan kupata majibu ya ziada na kuambiwa nipo sawa ila nipumzike nisifanye kazi kwa siku kadhaa na nitakuwa sawa.

Hali kubadilika

Siku ya Jumanne niliamka nikiwa salama, kichwa kikiuma kwa mbali lakini sio vya kutisha. Nikawajulisha wajumbe wenzangu wa kamati kuwa sitakwenda kazini na wao waendelee na kazi.

Hata hivyo ilipofika saa sita kamili nilianza kutetemeka mwili mzima na homa kuwa kali sana huku kichwa kikiniuma sana sana sana!

Dada zangu wakamwita Driver na kunikimbiza Hospitali ya Agakhan. Wakarejea vipimo vilevile na matokeo yakawa yaleyale. Joto lilifika degree 39.8 Hivyo wakanipa dawa za kupoza homa na maumivu ya kichwa kwa drips na sindano kadhaa.

Siku ya pili hospitalini nikafanya vipimo zaidi ikiwemo ultra sound na vyote kuonekana sina tatizo lolote. Niliendelea kuwepo Hospitali na kwa kweli hali ilikuwa inatia moyo sana kwani nilipata nguvu na hata kuweza kuzungumza, homa ilikuwa imepungua sana.

Pamoja na kwamba Mganga Mkuu wa Serikali kwa kushirikiana na Waziri wa Masuala ya Bunge na Daktari wangu binafsi kuwataka waangalie upya vipimo vya malaria, madaktari wa Agakhan waliwahakikishia viongozi hawa na Daktari wangu kwamba hawajaona Malaria na hivyo wanaendelea na uchunguzi wa ‘a trigger’ ya homa kali niliyokuwa napata.

Hali kuwa Mbaya

Usiku wa siku ya Jumatano Hali ilikuwa mbaya sana. Joto lilipanda tena kufikia 40 na kichwa kuuma zaidi. Nilikuwa kama ninatwangwa kwenye kinu kwa kweli. Nilikuwa natetemeka sana. Ilikuwa taharuki kubwa sana katika chumba nilicholazwa.

Wageni waliokuwa wamekuja kunijulia hali wakati hali inabadilika ilikuwa ni pamoja na Ndugu Murtaza Mangungu na Mohamad Chombo ambao ni wajumbe wa Kamati ya Bunge ya POAC, walishauri mara moja nihamishwe Hospitali kupelekwa Muhimbili.

Muda si mrefu kupita Waziri Lukuvi na Katibu wa Bunge walifika, wakaafiki na nikahamishiwa Hospitali ya Taifa Muhimbili na kwa hali niliyokuwa nayo nikalazwa katika Chumba wanachokiita Mini-ICU. Katibu Mkuu wa Wizara ya Afya Mama Blandina Nyoni alikuwepo Hospitalini tayari.

Usiku huo huo nilifanyiwa vipimo upya. Full Blood picture pamoja na BS. Vile vile kufuatia malalamiko kuhusu maumivu ya kichwa ikaamuliwa kuwa nifanyiwe CT Scan usiku ule.

Ikaonekana nina wadudu wa Malaria 150 na mara moja nikaanza matibabu. Namshukuru sana Daktari kijana Dkt. Juma Mfinanga kwa umahiri mkubwa aliouonyesha tangu nilipofika pale Mini ICU.

Asubuhi ya siku ya pili nikapata majibu ya tatizo la maumivu ya kichwa. Nimekuwa nasumbuliwa na kichwa kwa miaka zaidi ya Kumi sasa na katika kipindi hicho mara nne nilipoteza fahamu na kuanguka (Mara ya kwanza mwaka 2000 nikiwa Jijini Mwanza nikielekea kwenye Mkutano wa Vijana wa National Youth Forum, Mara Pili Mjini Dodoma katika mkutano kama huo mwaka 2001 lakini ilikuwa usiku, Mara ya tatu Nikiwa chumbani, Hall II mara baada ya kutoka *Prep, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 2002 na mara ya Nne Bungeni siku ya kupitisha Muswada wa Madini 2010 kufuatia wiki nzima ya Kamati na Mjadala wa Bunge (Ndugu Katulanda anakumbuka siku hii kwani yeye ndiye niliyemkamata njiani kunikimbiza Zahanati ya Bunge).

Tatizo lililogundulika ni SINUSITIS, ambayo tayari imekuwa sugu. Daktari Bingwa wa magonjwa haya Dkt. Kimaryo akanieleza kwa kirefu juu ya tatizo hili na kuniambia suluhisho ni ‘surgery’ na pale Hospitali ya Taifa hawafanyi hiyo operesheni. Akashauri niletwe India ambapo kuna Daktari mpasuaji wa ugonjwa huu. Nikakubali.

Baada ya kuwa Malaria imedhibitiwa kwa kufikia nusu ya ‘dozi’ nilopewa na wadudu kuonekana kutokomea, Ofisi ya Bunge ikaandaa safari. Nimefika India. Nimebakiza sindano mbili ili kumaliza ‘dozi’ hiyo na tayari nimefanyiwa taratibu zote kwa ajili ya ‘surgery’ hiyo.

Sijafa

Uvumi ulienezwa nimekufa. Kwa kupitia kwenu ndugu zangu Wanamabadiliko, napenda Watanzania wenzangu wajue mimi ni mzima wa Afya. Nimepata maradhi kama Binadamu mwingine yeyote anavyoweza kupata na namshukuru Mungu kwamba ninapata matibabu mazuri kabisa.

Shukran
Nawashukuru sana Madaktari wa Hospitali ya Taifa Muhimbili chini ya Prof, Mwafongo kwa juhudi kubwa walioonyesha katika kunihudumia. Naishukuru Ofisi ya Bunge kwa Kutimiza wajibu wao kwangu kama Mbunge, Katibu Mkuu wa Wizara ya Afya kwa kuonyesha upendo wa hali ya juu na watumishi wote wa Wizara ya Afya, Katibu Mkuu wa CHADEMA Dkt. Slaa kwa ufuatiliaji wa karibu wa Afya ya Naibu wake, Wabunge wajumbe wa Kamati ya POAC, Dkt. Alex Kitumo, ndugu, jamaa na marafiki zangu wote.

Nawapa pole wananchi wa Jimbo la Kigoma Kaskazini kwa uvumilivu mkubwa hasa kufuatia uvumi mbalimbali ulioenezwa, pia Watanzania wengine kwa uzito huo huo.

Nitawajulisha kwa lolote Mungu akipenda. Ninaendelea na matibabu na hali yangu ni nzuri

Ndugu yenu

Zitto

Written by zittokabwe

October 31, 2011 at 11:57 AM

Posted in Uncategorized

RASIMU YA RATIBA YA SHUGHULI ZA KAMATI YA BUNGE YA HESABU ZA MASHIRIKA YA UMMA (POAC)

with 4 comments

LENGO: KUCHAMBUA NA KUJADILI TAARIFA YA HESABU ZILIZOKAGULIWA ZA MASHIRIKA YA UMMA KWA MWAKA WA FEDHA UNAOISHIA JUNI 30, 2010

S/N

TAREHE

SHIRIKA

MHUSIKA

1 Jumamosi na Jumapili 22 -23 Oktoba Wajumbe kuwasili Dar es salaam  

 

 

 

 

 

  • WAJUMBE WA KAMATI
  • OFISI YA CAG
  • WENYEVITI WA BODI ZA MASHIRIKA HUSIKA
  • WATENDAJI WA MASHIRIKA
  • MSAJILI WA HAZINA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 Jumatatu 24 Oktoba
  1. Bodi ya Utalii Tanzania ( TTB)
  2. Benki ya Posta Tanzania ( TPB)
3 Jumanne 25 Oktoba  

  1. kituo cha uwekezaji Tanzania ( TIC)
  2. Mfuko wa Pensheni ya Wafanyakazi wa Serikali za Mitaa ( LAPF)
4 Jumatano 26 Oktoba
  1. Mamlaka ya Ufundi stadi Tanzania ( VETA)
  2. Mfuko wa Pensheni wa Mashirika ya Umma ( PPF)
5 Alhamisi 27 Oktoba
  1. Shirika la Mafuta Tanzania ( TPDC)
  2. Chuo cha Uhasibu Arusha
  3. Chuo kikuu cha Ardhi
6 Ijumaa 28 Oktoba
  1. Mamlaka ya Udhibiti wa Nishati na Maji ( EWURA)
  2. Shirika la Madini Tanzania ( STAMICO)

 

 

7 Jumamosi na Jumapili 29 – 30 Oktoba Mapumziko ya Mwisho mwa wiki

 

 

8 Jumatatu 31 Oktoba        1.   Bodi ya Mikopo ya Wanafunzi wa Elimu ya Juu ( HESLB)

2.  Shirika la Ugavi wa Umeme Tanzania ( TANESCO)

 

9 Jumanne 01 Novemba
  1. Shirika la Nyumba la Taifa (NHC)
  2. Maktaba kuu ya Taifa

 

10 Jumatano Novemba 02
  1. Mamlaka ya Udhibiti wa Mawasiliano ( TCRA)
  2. Tume ya Taifa ya Mipango ya Ardhi
  3. Chuo kikuu Dodoma
11 Alhamisi Novemba 03       1.Benki ya Rasilimali Tanzania (TIB)

2. Chuo cha Mipango na Maendeleo Vijijini ( IRDP)

 

12 Ijumaa Novemba 04
  1. Benki ya Twiga ( TWIGA BANCORP)
  2. Bodi ya Pamba Tanzania
  3. Chuo cha Taifa cha usafirishaji ( NIT)

 

13 Jumamosi na Jumapili 05 – 06 Novemba Kuelekea Dodoma Katibu wa Bunge

 

TANBIHI          

  • Saa 3:00 Asubuhi: kuanza Kwa kikao
  • Saa 4:00 Asubuhi: chai

 

Written by zittokabwe

October 25, 2011 at 12:40 PM